Yearly Archives: 2013


De winter is weer aangebroken in China en de berichten over ernstige luchtvervuiling nemen opnieuw toe. Adrienne Simons vertelde vorige week al over welgestelde Chinezen die de stad uitvluchten op zoek naar schone lucht. Mensen zeggen wel eens tegen me dat ze zich niet kunnen voorstellen hoe het is om in zulke smog te leven. Ik wil jullie daarom graag een idee geven aan de hand van mijn eigen ervaringen op een gemiddelde dag in de winter van 2012-2013 toen ik nog in Xi’an woonde. Een nieuwe vaardigheid De wekker gaat en ik strompel uit bed. Sinds een aantal weken […]

Leven onder de smog van Xi’an


Naar verwachting wordt de Chinese markt voor medicijnen en medische apparatuur in 2016 de op één na grootste ter wereld, de Verenigde Staten voor zich latend. Tussen 2011 en 2020 zal de markt bovendien verdrievoudigen van zo’n 250 miljard naar 750 miljard euro. Het is dan ook niet zo vreemd dat diverse nationale en internationale farmaceuten een graantje mee proberen te pikken. Zoals in het eerste deel van dit artikel al beschreven zijn de lonen voor medisch personeel dat in de 13.500 openbare ziekenhuizen in China werkt erg laag. Het moge duidelijk zijn dat deze twee factoren eraan bijdragen dat […]

Gezondheidszorg in China: Komt een Chinees bij de dokter… (deel ...


De titel van dit tweedelige stuk klinkt een beetje als het begin van een slechte grap in een talentenshow op RTL4, maar de enige overeenkomst is dat er ook hier weinig te lachen valt. Sommige Chinese artsen kunnen een bezoekje van een patiënt zelfs niet eens navertellen. Het Chinese medische stelsel kampt met forse problemen, welke steeds vaker op pijnlijke wijze duidelijk worden. Geweld Het aantal incidenten van geweld tegen en bedreigingen van medisch personeel is de afgelopen jaren enorm gestegen, van 10.000 in 2005 tot 17.000 in 2010. Eens in de paar maanden verschijnt een verontrustend bericht in de […]

Gezondheidszorg in China: Komt een Chinees bij de dokter



De afgelopen decennia is in China hu you, oftewel elkaar bedonderen, tot een kunst verheven. Veel Chinezen schijnen een soort trots te behalen uit het op een listige manier iemand een loer draaien, veelal met economisch gewin. Tegelijkertijd heeft het ook geleid tot een algeheel wantrouwen in de Chinese maatschappij. Een van de vormen van hu you waar ik zelf mee te maken heb gehad tijdens mijn tijd in China is het fenomeen ‘rent-a-laowai’ (‘laowai’ is een van de Chinese woorden voor buitenlander). Mianzi In China draait een hoop om aanzien, status en erkenning oftewel mianzi. Het is nog steeds […]

Gezocht: Blanke Buitenlander


In delen van Nederland barstte afgelopen maandag met de officiële opening van het carnavalseizoen de gekte los. Maar aan de andere kant van de wereld, in China, heeft de 11e van de 11e een hele andere betekenis die gepaard gaat met een nog grotere ecommerce gekte. 11 november staat sinds de jaren ‘90 in China bekend als ‘vrijgezellendag’, een soort anti-valentijnsdag. De vier eentjes (‘yao yao yao yao’) in de datum staan symbool voor kale takjes en daarmee het vrijgezelle bestaan van een groot deel van de bevolking. Op deze dag viert een deel van de vrijgezellen met elkaar hun […]

Singles & Sales: ecommerce gekte in China


Het gonst dit jaar in China van de investeringen en overnames door de drie grote internetbedrijven Baidu (zoekmachine), Alibaba (e-commerce) en Tencent (gaming & social media). Deze ontwikkelingen maken overduidelijk dat de partijen zich op elkaars gebied begeven met als doel het wegkapen van de bestedingen van de Chinese consument. Met name op het gebied van integratie tussen sociale media en e-commerce vinden er interessante ontwikkelingen plaats. Ik heb het eerder gezegd en ik zeg het opnieuw: we zouden hier in het Westen in de gaten moeten houden wat er in China gebeurt. De interne concurrentie in de wereld van […]

China laat zien hoe je sociale commerce bedrijft



In het vorige hoofdstuk las je over de opkomst van e-commercegigant Alibaba, maar hoewel het bedrijf de grootste is in de e-commercemarkt in China (en de rest van de wereld) is het zeker niet de enige binnen deze markt van zware concurrentie. Dit jaar zijn een aantal zeer interessante partnerschappen gesmeed en hebben er bijzondere overnames plaatsgevonden die maar al te duidelijk maken dat het inmiddels e-commerceoorlog is in China. De e-commercemarkt in China is sinds 2009 met gemiddeld ruim zeventig procent per jaar gegroeid. De e-commercemarkt was in 2012 212 miljard dollar groot en zal dit jaar groeien tot […]

E-commerceoorlog in China


Ik heb een voorliefde voor succesvolle mensen die gewoon blijven. Of misschien moet ik zeggen succesvolle mensen die ‘gek’ blijven. Want gek moet je wel zijn om net als Jack Ma in een overvol stadion, gekleed als een soort Michael Jackson Goes Punk, je voltallig personeel ‘Can you feel the love tonight’ toe te zingen met een zangstem die door merg en been gaat[i]. Ma begon zijn carrière als Engelse leraar en trad in mei dit jaar op 49-jarige leeftijd af als chief executive officer (ceo) van China’s meest succesvolle e-commerce bedrijf: Alibaba. Jack Ma, geboren in Hangzhou, China moest […]

Alibaba, ‘s werelds grootste e-commerce bedrijf


– In het vorige hoofdstuk vertelde ik over de ‘black pr’ bedrijven die in China tegen betaling schadelijke en lasterlijke geruchten verspreiden op microblogs. De overheid in China heeft inmiddels een aantal van deze bedrijven opgerold. Ook de jacht op individuele microbloggers is geopend en de straffen die hen boven het hoofd hangen zijn niet gering. Big V’s is de benaming van zo’n 4.500 microbloggers met een geverifieerd account op Weibo, de Chinese microblogs. Het zijn veelal bekende Chinezen uit de showbusiness of zakenwereld en ze hebben meestal een enorm aantal volgers, waardoor hun invloed aanzienlijk is. Als een Big […]

Drie jaar cel voor een ‘tweet’?



Toen ik in 2011 als vrijwilliger in China arriveerde was mijn belangrijkste taak het helpen van een stichting met fondsenwerving waarmee zij mentaal en fysiek gehandicapten konden ondersteunen. Al snel bleek dit een pittige opgave, niet alleen vanwege de onverschilligheid van veel Chinezen, maar vooral door de reputatieschade die het Rode Kruis opliep en de grote gevolgen die dat had voor alle goede doelen. Een twintigjarige jongedame genaamd Guo Mei Mei had op weibo, het Chinese microblog, lopen pronken met ‘haar’ sportwagen en andere luxe artikelen. Ze beweerde dat ze de manager was van China’s ‘Red Cross Commerce’. Al snel […]

‘Black pr’ en de manipulatie van Chinese sociale media


Hoewel China in een rap tempo moderniseert, is het een veel gemaakte fout te denken dat het land ‘verwestert’. Chinezen mogen dan steeds meer Westerse producten gebruiken, de motivatie voor de aankoop is vaak heel anders. Veel Chinezen kopen bijvoorbeeld een iPhone als statussymbool en hangen de hele dag met hun MacBook of iPad rond in Starbucks als bewijs van hoe cool en succesvol ze zijn. Een opmerkelijk product dat in China ‘big business’ is, maar bij een hele andere doelgroep een totaal andere behoefte bevredigt, is: plastische chirurgie. Al heel snel na mijn aankomst in China begon me op […]

Onder het mes voor een baan


Xiaomi Mitu
In het vorige hoofdstuk besprak ik de frisse wind van innovatie die in China door de wereld van mobiele telefonie en internet waait. Ik schreef al uitvoerig over Tencent, Sina Weibo en WeChat. In dit hoofdstuk wil ik nog enkele andere bijzondere voorbeelden van innovatie in China met jullie delen. Xiaomi Xiaomi (Kleine Rijst) is een Chinese smartphone met de uitstraling van een iPhone, maar met een prijskaartje dat 470 dollar lager ligt, een ‘ecosysteem’ met een hele eigen user interface (MIUI) en een eigen app marktplaats. Het bedrijf maakt nauwelijks gebruik van traditionele marketing, promoot haar producten via sociale […]

Zes digitale innovaties



China staat niet bekend als een centrum voor innovatie. Integendeel, het beeld dat de meeste mensen van China hebben, is nog steeds dat het land de fabriek van de wereld is. Een land waar uitvindingen uit het Westen tegen lage kosten worden geproduceerd. Of het nu om goedkoop speelgoed, kleding of de Appleproducten gaat die in de Foxconn fabrieken in elkaar worden gesleuteld. Producten die China onder haar eigen merken produceert, zijn meestal niet meer dan schaamteloze kopieën en diefstal van intellectueel eigendom. China mag dan niet bekend staan als innovator, dat is vroeger toch echt anders geweest. Veel van […]

Van ‘Made in China’ naar ‘Invented in China’


Social Media China
De ontwikkelingen uit de vorige hoofdstukken werden in 2012 en begin 2013 opgeschreven, maar in China vinden veranderingen razendsnel plaats. Daarom is het volgende hoofdstuk een aanvulling op de eerder beschreven ontwikkelingen. Mobiele telefonie wordt steeds belangrijker, terwijl weibo minder populair worden. Een overzicht. Mobiele telefonie In september 2012 schreef ik over de markt voor mobiele telefonie in China. In dat jaar haalde China de Verenigde Staten in als grootste markt voor smartphones en eind 2013 zal deze markt in China twee keer zo groot zijn. Qua hardware ziet de top vijf van de markt er inmiddels als volgt uit: […]

Ontwikkelingen in digitaal en mobiel China in 2013


Microblogs zijn niet meer weg te denken uit de Chinese samenleving. In de tweede helft van 2012 trokken de Chinese weibo (Chinees voor microblog) platforms 15,5 miljard bezoeken en 73,9 miljard page views in 1,5 miljard gebruikersuren. Afgelopen maand bracht het Chinese News and Communications Research Center, een onderdeel van China’s Academy of Social Sciences (CASS), een rapport uit over het profiel van Chinese microbloggers. De gebruikers van weibo waren zelf absoluut niet gecharmeerd van de conclusies van het onderzoek. De belangrijkste bevindingen van het rapport over het profiel van de Chinese microblogger waren: 75 procent van de microbloggers heeft […]

Wie denkt de Chinese microblogger dat hij is?



Vierentwintig jaar geleden, op 4 juni 1989, werd een opstand van Chinese studenten op Tiananmen Square, het Plein van de Hemelse Vrede, bloedig neergeslagen door het Chinese leger. Het incident is berucht in de Westerse wereld, maar grotendeels onbekend bij de meeste Chinezen en er zijn nooit formele verklaringen over afgelegd door de Chinese overheid. Schattingen van het aantal mensen dat werd gedood lopen echter uiteen van enkele honderden tot duizenden. Het incident vind je niet terug in de geschiedenisboekjes die men op scholen in China gebruikt. Ook online zal je in China geen objectieve informatie terugvinden over wat zich […]

Kat-en-muis-spel rondom Plein van de Hemelse Vrede


Inmiddels studeren 5.700 Chinese studenten aan  Nederlandse universiteiten en dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Volgens Jessica Sun, voormalig student counsellor in Xi’an, doen de Nederlandse opleidingsinstituten er goed aan om maatregelen te nemen ter bestrijding van fraude, het ondervangen van cultuurverschillen en het lokaliseren van marketing en promotie van hun productaanbod. Acht van de tien Chinese studenten gebruiken een agent om te helpen bij de aanvraagprocedure voor buitenlandse universiteiten. Die agenten worden niet alleen betaald door de ouders van de studenten (vaak tot 10.000 dollar) maar krijgen ook vaak commissie van sommige universiteiten. Een dergelijke concurrentie onder agenten, […]

Nederlands onderwijs heeft nieuwe uitdaging door Chinese studenten


Nu Chinezen steeds welvarender worden maar de kwaliteit van het onderwijs in eigen land sterk achterblijft, kiezen steeds meer Chinese ouders voor een kwalitatief hogere buitenlandse studie voor hun enig kind. Tweederde van de ouders uit de middenklasse is pas tevreden als hun kind een postdoctoraal diploma heeft bemachtigd. Van de zes miljoen studenten die de universiteiten in China verlaten, kan bijna tien procent geen passend werk vinden, dus een buitenlandse universiteit op je cv is een belangrijk pluspunt. Na het afronden van hun buitenlandse opleiding en eventueel een paar jaar werkervaring keren de meeste studenten terug naar China (in […]

Interesse van Chinese studenten in Nederlands onderwijs groeit



– Op 11 april 2013 kwam ik na twee jaar in China terug in Nederland en deelde mijn kennis over de sociale media in dit land in een lezing tijdens de studiedag Social Media in 1 Day[i]. Tijdens deze lezing toonde ik het grote aantal sociale netwerken in China en vertelde dat er ongetwijfeld een aantal flinke veldslagen zouden gaan plaatsvinden tussen de grote partijen. De strijd om de ‘netizen’ is inmiddels flink losgebarsten in China. De twee belangrijkste spelers in China op het gebied van sociale media zijn Sina en Tencent. Beiden beschikken ze over een microblog platform, of […]

De slag om de Chinese netizen


Op 22 april 2013 werd de stad Ya’an in de Chinese provincie Sichuan getroffen door een aardbeving met een kracht van 6,6 op de schaal van Richter. Bijna tweehonderd mensen verloren daarbij het leven. Dat is veel, maar gelukkig niet zo ernstig als de beving die de provincie in 2008 trof en waarbij meer dan 70.000 mensen omkwamen. Wat is de rol van internet na deze ramp en hoe sterk is dit veranderd in de afgelopen vijf jaar? Tachtig procent van de Chinese internetgebruikers maakt minder dan vijf jaar gebruik van het internet en daarmee is de situatie online sterk […]

Aardbeving in het sociale media tijdperk


Op 1 april 2013 bood Tim Cook namens Apple excuses aan aan de Chinese consumenten. Veel mensen, zowel in China als elders, dachten dat het om een 1-aprilgrap ging. Degenen die de achtergrond van dit excuus kennen weten wel beter. Apple’s positie in China werd de afgelopen weken serieus bedreigd. Degenen die goed hebben opgelet, weten dat er meer aan de hand is dan op het eerste gezicht het geval lijkt. Recentelijk is de nieuwe regering aangetreden in China en dit gaat gepaard met een hoop beloften en beleidsplannen voor de komende tien jaar. De noodzaak tot economische hervormingen is […]

iSorry, het verhaal achter Apple’s excuus aan China



Er is geen twijfel over mogelijk, de ‘netizens’ (gebruikers van internet) in China hebben het niet zo op overheidspersoneel. Dat is ook niet zo vreemd. Het is een publiek geheim dat overheidsambtenaren (‘government officials’) zich regelmatig verrijken door corruptie. Naast de afname van sociale moraal, voedselveiligheid, het groeiende inkomensgat en huizenprijzen noemden de gebruikers van internet recentelijk de corruptie van de overheid hun grootste zorg in China. Het mag dan ook geen verrassing zijn dat Chinezen graag corruptie blootstellen, maar dan wel op een veilige, relatief anonieme manier. Waar ben je anoniemer dan op internet, waar je je niet druk […]

Human flesh search engines


Maart 2013 nam Xi Jinping het roer over van Hu Jintao als president van China. Xi was sinds november 2012 al actief als General Secretary en heeft met een aantal aankondigingen al laten weten welke kant het beleid van de communistische partij op zal gaan in de komende tien jaar dat hij aan het hoofd staat. Degenen die wat meer belezen zijn in de achtergrond van China weten dat er weinig communistisch meer aan het land is sinds men na de dood van Mao de grenzen heeft geopend voor de internationale handel. Na drie decennia van enorme economische groei is […]

Corruptie en consumptie


Ik maak me geen illusies. Na twee jaar in China heb ik slechts het puntje van de ijsberg gezien van marketing in dit land. Als eenling in liefdadigheidsorganisaties zijn er weinig collega´s om mee te sparren over marketing en ben ik sterk afhankelijk van eigen ervaringen en publicaties. Voor mijn dagelijkse nieuws over China is de Sinocism[i] nieuwsbrief absoluut onmisbaar. Het scheidt het kaf van het koren en maakt het makkelijker om een selectie te maken van interessante artikelen. Voor nieuws over sociale media, e-commerce en mobile houd ik de Tech in Asia website[ii] nauwgezet in de gaten. Wil je […]

Boekrecensie: ‘All Eyes East’ door Mary Bergström



Toen ik twee jaar geleden naar China vertrok om daar vrijwilligerswerk te gaan doen, dacht ik me goed voorbereid te hebben. Als marketingconsultant zou ik aan de slag gaan bij nonprofit organisaties om hen te helpen bij zaken als het promoten van hun organisaties, fundraising en stimuleren van corporate social responsibility (csr) partnerships met bedrijven. Ik had me goed ingelezen over culturele aspecten en dacht dat ik met die kennis en de lokale collega’s wel goede campagnes in elkaar zou zetten. Immers, de tools waren toch hetzelfde, alleen datgene wat de ontvangers drijft (en daarmee de boodschap) verschilde. Toch? Niet, […]

E-mailmarketing, datakwaliteit en QQ


Chinese jongeren staan onder grote druk, zo lazen we in hoofdstuk 13. Zodra ze zijn afgestudeerd, wordt er van ze verwacht dat ze op korte termijn een levenspartner vinden en trouwen. Gezien de druk en het overschot aan mannen is het geen verrassing dat jongeren digitale hulpmiddelen, zoals mobiel flirten, met beide handen aangrijpen. Chinese dames hebben het niet makkelijk. Als ze de 25 gepasseerd zijn en nog geen echtgenoot hebben, worden ze frequent door hun ouders gevraagd of ze al een vriend hebben. Carrière is van secundair belang. Als je de dertig gepasseerd bent en je bent nog steeds […]

Digitaal flirten


Xi’an, de stad waar ik twee jaar woonde, is dankzij het Terracotta Leger één van de belangrijkste toeristenattracties in China. De meeste toeristen doen in de stad tevens een bezoekje aan de gezellige moslimbuurt en komen daarbij vrijwel zeker terecht in de ‘souvenirstraat’; een langgerekte smalle straat die langs de Grote Moskee door de buurt loopt. Aan beide zijden van deze straat bevinden zich volgepropte winkeltjes waar je beeldjes van Terracotta strijders, Mao’s rode boekje, eetstokjes, petjes en tassen van het People’s Liberation Army en andere typische prullaria kunt kopen. Het is tevens de plek in Xi’an waar je de […]

De piraten van China



In het vorige hoofdstuk gaf ik een beschrijving van het extreme materialisme in China. In dit hoofdstuk probeer ik een aantal redenen te geven voor dit in mijn ogen buitensporige gedrag. Ik wil hierbij als kanttekening meegeven dat de onderstaande tekst is gebaseerd op generalisaties die niet noodzakelijk voor elk individu gelden. De meest eenvoudig te begrijpen reden voor het Chinese materialisme is de fase in haar economische ontwikkeling. Het beleid van economische vernieuwing heeft in zo’n dertig jaar ongeveer negentig procent van de bevolking bevrijd uit de armoede. Een kwart van de mensen is nu bovendien welvarend genoeg om […]

Bronnen van materialisme