Blog


China Questions – Critical Insights Into A Rising Power is een boek waar ik erg naar uit heb gekeken, mede omdat het door verschillende Chinakenners werd aanbevolen. Het boek bevat 36 essays van China-academici, veelal (assistent) professoren, gelieerd aan het Fairbank Center for Chinese Studies van de Harvard University. De redacteuren Michael Szonyi en Jennifer Rudolph hebben passende vragen geselecteerd en aan de 36 medewerkers voorgelegd. De hoofdstukken beantwoorden elk een vraag in redelijk compacte en hapklare brokken van zo’n 10 tot 15 pagina’s (ongeveer 2.000 woorden). China Questions is daarmee wel een boek dat niet heel erg diep ingaat op […]

Boekrecensie: The China Questions


Jia Zhangke is een bekende regisseur die behoort tot een groep van Chinese filmmakers die opkwam na 1989 en de ‘Zesde Generatie’ wordt genoemd. Deze groep ontwikkelde een nieuwe filmische vorm van het uitbeelden van de nieuwe sociale realiteit in hedendaags China. Ze omarmden een realistische documentaire-achtige stijl die de rauwheid en intensiteit van urbanisatie in postsocialistisch China vastlegde. [1] Volgens Jia gaan zijn films over mensen in unieke omstandigheden die nog niet eerder aandacht hebben gekregen in films of literatuur. Zijn personages zijn mensen die ontheemd en gemarginaliseerd zijn door de transformaties die eerdere sociale en economische omstandigheden hebben […]

Dialect in de films van Jia Zhangke


De tijd dat in China alles draaide om de zogenaamde BAT (Baidu, Alibaba en Tencent) ligt allang achter ons. Dit is het eerste deel uit een serie artikelen over China’s nieuwe toonaangevende internetbedrijven. Lange tijd werd de Chinese e-commercemarkt overheerst door Alibaba (Taobao en Tmall) en JD.com, plus een groot aantal partijen met minder dan 5% marktaandeel. Daar is de laatste jaren echter verandering in gekomen. In 2015 richte ex-Googlemedewerker Colin Huang het platform Pinduoduo (PDD) op. Huang had het briljante idee om de kracht van twee van China’s grootste internetbedrijven te combineren: de e-commerceaanpak van Alibaba en de social-netwerkaanpak […]

China’s nieuwe generatie internetbedrijven: Pinduoduo



Foto: Bao Zou Big News Events Wanneer ik een lezing heb gegeven over Chinese apps en mobile payment is de eerste vraag die uit de zaal komt altijd dezelfde: ‘Maar hoe zit dat dan met privacy?’. Ik leg vervolgens uit dat in China privacy veel minder gevoelig ligt dan in het westen. Niet alleen zijn Chinezen van oudsher gewend dat de staat heel veel informatie over hen verzamelt, maar ze leveren ook graag een stukje privacy in aan internetbedrijven voor al het gemak dat de apps hen bieden. Tenminste… tot voor kort. Ik hoop dat er geen Chinezen zijn die […]

Maken Chinezen zich zorgen om hun privacy?


In de westerse media wordt de Chinese overheid over het algemeen weggezet als een zware onderdrukker van het volk. Ik zal de laatste zijn die ontkent dat er ernstige problemen zijn met mensenrechten, zeker in bepaalde regio’s in China, of dat georganiseerde vormen van protest of activisme direct de kop worden ingedrukt. In China vinden elk jaar tienduizenden openbare protesten plaats, vaak gerelateerd aan ontslagen en arbeidsomstandigheden, die nooit het nieuws halen. En natuurlijk wordt het internet zwaar gecensureerd, een interessant onderwerp waar ik zelf vaak over schrijf. Maar wat de westerse pers vaak niet wil zien en waar vooral […]

Opinie: De Partij en het Volk


Censuur van de pers en het internet in China zijn altijd onderwerpen geweest die mij zeer geïnteresseerd hebben en waar ik regelmatig over schrijf en colleges over geef. Toen ik las over het boek Trickle-down Censorship: An Outsider’s Account of Working Inside China’s Censorship Regime was de beslissing om een exemplaar aan te schaffen dan ook snel gemaakt. De auteur, JFK Miller, is een Australiër die een aantal jaren in China woonde en in Shanghai van 2006 tot 2011 redacteur en hoofdredacteur was van het expatmagazine that’s Shanghai, dat enkele jaren eerder was opgericht door ‘een Brit’ en hem was […]

Boekrecensie: Trickle-Down Censorship



Na een aantal jaren in China te hebben gewoond en er jaarlijks nog enkele weken te verblijven was ik inmiddels erg nieuwsgierig geworden naar de verschillen tussen Taiwan en China’s vasteland. Het eiland, dat zo’n veertig jaar een Nederlandse kolonie was, heeft naast de oorspronkelijke bewoners in de 17e en 18e eeuw een flink aantal Chinezen uit Fujian en Guangzhou mogen verwelkomen. In 1949 volgden nog eens een miljoen aanhangers van de nationalistische Kuomintang-partij die in een burgeroorlog op het vasteland verslagen waren door de communisten. Dat aantal betrof ‘slechts’ 1 miljoen van de 8 miljoen inwoners die Taiwan daarmee […]

Taiwan: in een parallel Chinees universum


Eerder deze maand schreef ik een artikel over de misverstanden met betrekking tot het Chinese ‘sociaal kredietsysteem’ die door de pers al dan niet onbewust de wereld in worden geholpen en in stand worden gehouden. Een van de uitzendingen in kwestie was een aflevering van VPRO’s Tegenlicht genaamd ‘Shoppen volgens China’. Maar het waren niet alleen de beweringen over China’s sociale kredietsysteem die, met uitzondering van het interview met expert Rogier Creemers, incorrect waren. Hoewel de uitzending al weer enkele maanden oud is wil ik graag nog eens reageren op een aantal andere onwaarheden in de betreffende uitzending. Gaat Alibaba […]

De fabeltjes over China als het grote gele e-commercegevaar


De afgelopen maanden zagen we hoe Chinese e-commercepartijen als Alibaba en JD.com stappen maken in de wereld van ‘New Retail’, maar ook Tencent, het bedrijf achter de populaire WeChat-app en voor eenvijfde eigenaar van JD, blijft niet achter en lijkt haar zinnen te hebben gezet op de offline retailmarkt. Op zich is dit een opmerkelijke situatie aangezien Tencent vooral sterk is in videogames en social media en enkele jaren geleden al haar e-commerceactiviteiten al overdroeg aan partner JD.com. Nadere analyse maakt duidelijk waarom Tencent toch zo geïnteresseerd is in het verwerven van een positie in de offline wereld. Partnerships In […]

China’s nieuwe retailconcepten: wat moet Tencent in Smart+ Retail?



Recent was het weer zo ver. Na een uitzending van Tegenlicht waarop nogal wat aan te merken was laaide de discussie over China’s sociale kredietsysteem weer op. Vooral tegenstanders van de ‘sleepwet’ waar een paar weken later in een referendum op gestemd kon worden grepen het aan als een voorbeeld van ‘zo’n maatschappij’, en dus de sleepwet, die we toch echt niet moeten willen in Nederland. Dit alles gaat gepaard met een aantal hardnekkige misverstanden die al vier jaar de ronde doen op het internet en in de media in het algemeen. Ik wil in dit artikel nogmaals proberen deze […]

China’s Sociaal Kredietsysteem is niet wat je denkt


De afgelopen maanden hebben we meerdere malen aandacht besteed aan New Retail in China. Wat daarbij vooral aan de orde is gekomen is een aantal initiatieven van Alibaba. Je zou daarom misschien denken dat Alibaba de enige Chinese partij is die met New Retail aan de weg timmert. Niets is echter minder waar; Alibaba is simpelweg de partij met de best geoliede PR-machine, waardoor ze volop in het nieuws zijn. Alibaba is tevens de eerste die de term ‘New Retail’ heeft geclaimd. Maar ook andere partijen, waaronder Alibaba’s aartsrivaal JD.com, zetten al enkele jaren onder het labeltje ‘Unbounded Retail’ of […]

China’s nieuwe retailconcepten: JD.com’s Unbounded Retail


In de vorige aflevering in de reeks over New Retailk in China keken we naar verschillende soorten technologieën waarmee Alibaba het offline winkelen interessanter en meer ‘data-driven’ maakt. In dit artikel ronden we de verkenning van Alibaba’s initiatieven af en kijken we waar het bedrijf de technologie in de praktijk inzet en hoe ze nieuwe offline marktsegmenten als de meubel-  en de autobranche betreedt. Smart Pop-up Stores en More Mall Tijdens het 11-11 Singles Day festival in 2018 werkte Alibaba samen met 52 winkelcentra – waaronder Intime, de winkelketen waarin Alibaba fors inversteerde – in 12 steden bij het opzetten […]

China’s nieuwe retailconcepten: Alibaba in meubels en auto’s



Enkele maanden nadat ze in 2013 naar Nederland verhuisde schreef ChinaTalk’s Jessica Sun dit artikel. Inmiddels is ze aardig ingeburgerd in Nederland, maar we delen graag nog eens haar tien grootste verbazingen bij haar komst naar ons land. In april 2013 verhuisde ik op dertigjarige leeftijd van China naar Nederland. Een nieuwe bladzijde in mijn leven, en een volledig andere omgeving. Van het eten tot de diverse cultuurverschillen, het waren het allemaal uitdagingen voor me. Na twee maanden in het land schreef ik het onderstaande artikel over vreemde dingen die me opvielen in Nederland. Hierbij deel ik met jullie graag […]

Nederland door Chinese Ogen: Tien Verbazingen


Om eerlijk te zijn had ik de nodige twijfels voor ik dit boek opensloeg. In het verleden had ik al verschillende artikelen van de schrijfster, journaliste Eefje Rammeloo, die in 2014 als freelance journaliste naar Shanghai verhuisde, met veel plezier gelezen. Ik volgde haar echter ook een tijdje op Twitter en alhoewel de kaft het boek prijst als ‘zonder hang naar drama en zonder oordelen’ kwam dat beeld niet helemaal overeen met haar soms cynische tweets. Het leek geregeld alsof Eefje zo nu en dan even gal moest spuien na een ‘bad China day’. Ik was dus wel wat bang […]

Boekrecensie: Het Geluk van de Chinezen


Soms merk je bij westerlingen die met een Chinees getrouwd zijn de frustratie die de bemoeizucht van hun schoonfamilie oplevert. Het is ook iets waar ik anderen die me vragen naar mijn ervaringen met een Chinese vrouw en schoonfamilie voor waarschuw. Het is nu eenmaal de keerzijde van de hele sterke familiebanden in China. Nou moet ik zeggen dat ik het wat dat betreft buitengewoon goed getroffen heb. Ik kan prima opschieten met m’n schoonouders en hoewel onze keuzen waarschijnlijk niet altijd die zijn waar zij de voorkeur aan zouden geven laten ze ons helemaal vrij. Zelfs de bekende druk […]

Leven met een Chinese: Over familie, melkpoeder en communicatie



Het is nu zo’n zes jaar geleden dat ik tijdens mijn verblijf in China mijn echtgenote ontmoette, vijf jaar geleden dat we trouwden en in 2013 keerden we samen terug naar Nederland. Getrouwd zijn met iemand uit een andere cultuur is voor ons beiden een bijzondere ervaring en een fascinerende leerschool. Nu moet ik er meteen aan toevoegen, dat een van de zaken die me in mijn vrouw aantrok was dat ze relatief ‘on-Chinees’ was. Ze had in haar werk als reisgids en decaan op een internationale school al veel te maken gehad met westerlingen en zogezegd: waar je mee […]

Leven met een Chinese: de ervaringen van een ‘lao gong’


De afgelopen maanden bespraken we een aantal New Retail-initiatieven in China. We zagen onbemande winkels, buurtwinkeltjes die werden uitgerust met systemen van China’s grote e-commercebedrijven en winkels als Alibaba’s Hema waarbij de scheidslijn tussen on- en offline vervaagt. Maar er zijn meer aspecten aan New Retail. Een van de belangrijke doelstellingen is dat offline winkelen weer leuk, of nog leuker moet worden door de inzet van allerlei nieuwe technologieën als augmented reality en virtual reality. Ook moet on- en offline winkelen samenvloeien met entertainment, vermaak. Deze week geven we een aantal voorbeelden van initiatieven op dit gebied. See Now Buy […]

China’s nieuwe retailconcepten: shoppen wordt (nog) leuker met technologie


Alibaba’s CEO Daniel Zhang schreef op 13 oktober 2017 in een brief aan de aandeelhouders dat niet de groei van online verkopen het beste toekomstperspectief voor het bedrijf is, maar het helpen van traditionele retailers om te upgraden naar het New Retail model. De in het vorige artikel in deze reeks genoemde samenwerkingen met grote ketens waar Alibaba in investeerde zijn daar goede voorbeelden van. Maar niet alle retailaankopen in China vinden plaats in supermarkten en shopping malls. In en rondom elke xiao qu –  afgebakende woongemeenschappen, meestal bestaande uit enkele flatgebouwen – zijn diverse kleine buurtwinkeltjes te vinden die […]

China’s nieuwe retail: Alibaba in buurtwinkeltjes



Eind vorig jaar schreef ik een tweetal artikelen over onbemande winkeltjes in China en Alibaba’s Hema supermarkten. Beide zijn voorbeelden van China’s zogenaamde New Retail (xin ling shou), een term die in 2016 door Alibaba in het leven is geroepen en is het afgelopen jaar door diverse initiatieven van deze e-commercereus en andere marktpartijen een belangrijke trend geworden. Ik zal daarom in een aantal artikelen nogmaals aandacht besteden aan dit onderwerp. In Nederland wordt al lange tijd gesproken over ‘multi-channel’ en ‘omni-channel’. We roepen al jaren dat retailers hun klanten zowel online als offline moeten bedienen. Het afgelopen decennium hebben […]

China’s nieuwe retailconcepten: Alibaba gaat offline


We naderen het Jaar van de Hond, een mooi moment om eens te kijken hoe het deze trouwe viervoeter en zijn ‘aartsrivaal’, de kat, vergaat in China. Naarmate het besteedbare inkomen van de Chinese consument toeneemt, neemt ook het houden van huisdieren toe, iets wat tot voor kort zeer zeldzaam was. In het midden van de vorige eeuw, toen het merendeel van de Chinese bevolking in armoede leefde, was het bezit van honden en katten ongewoon, omdat de dieren waardevol voedsel verbruikten. Daarnaast werd het bezit van een huisdier dat geen praktisch doel diende (zoals waakhond of muizenvanger) tijdens de […]

China’s markt voor huisdieren: geen kind, maar een hond


“Hoe leg ik in het Mandarijn uit wat ik in China doe?”, vroeg ik de directeur van het Chinese kantoor van de vrijwilligersorganisatie waar ik voor werkte. “Vrijwilliger in Mandarijn is zhì yuàn zhě”, was het antwoord. Ik keek hem vol afgrijzen aan. Ik had net een paar uur Chinese les achter de rug en kon de subtiele verschillen tussen ‘zhi’ en ‘zhe’ nog niet eens herkennen, laat staan de verschillende tonen in de uitspraak. Gelukkig had de directeur een beter idee. “Als ze je vragen wat je in China doet zeg je gewoon dat je een ‘Guó jì Léi […]

Lei Feng: hij is niet dood, hij leeft!



Twee weken geleden schreef ik over het Chinese mediabedrijf Sixth Tone. Na het schrijven van dat stuk was ik erg benieuwd hoe het is om bij deze organisatie te werken, dus ik belde op een zondagmiddag met Kevin Schoenmakers in Shanghai. Kevin behaalde zijn sinologie bachelordiploma aan de universiteit in Leiden en wilde graag een master doen in dezelfde richting. Zijn interesse ging vooral uit naar de snelle veranderingen in de Chinese samenleving en hij wilde daar dan ook graag zijn master over schrijven. Hij besefte dat hij dat het beste in China zelf kon doen en verhuisde daarom naar […]

Een Nederlandse redacteur bij een Chinese mediastartup


Ik moet bekennen dat ik tot vorig jaar zelden (Engelstalige) Chinese media lees. Ik heb het wel een tijdje gedaan toen ik in 2011 in China arriveerde, maar kwam al snel tot de conclusie dat het nieuws in publicaties zoals bijvoorbeeld de China Daily behoorlijk gekleurd was. Niet dat dit niet het geval is in de internationale media, die op hun beurt een soms erg eenzijdige kijk op China geven, maar in de Chinese staatskranten lag de subjectiviteit er wel erg dik bovenop. Ik stoorde me vooral aan de ogenschijnlijk westerse verslaggevers die de Chinese standpunten over bijvoorbeeld de mensenrechten […]

Staatsmedia 2.0: The Paper en Sixth Tone


In China zijn de afgelopen twee jaar diverse nieuwe retailconcepten ontstaan. Een van de belangrijke drijfveren achter deze ontwikkeling is Alibaba’s ‘New Retail’-strategie waarin de Chinese e-commercereus online en offline meer wil laten samenvloeien. Een van de meest bijzondere voorbeelden van deze nieuwe strategie is de supermarktketen Hema die Alibaba heeft geopend. Woordspel Voordat er verkeerde conclusies worden getrokken: nee, Alibaba’s Hema heeft niets te maken met de Nederlandse HEMA en een woordvoerder van HEMA om een reactie vragen raakt daarom ook kant noch wal. In het Chinees spreek je Hema uit als ‘Guh-Maa’, anders dan de in Nederland bekende […]

China’s nieuwe retailconcepten: Alibaba’s Hema supermarkten



In 2015 deden twee winkels in Beijing en Hangzhou, gesponsord door Ant Financial’s Sesame Credit, een “eerlijkheidsexperiment”. De kassa’s werden onbemand achtergelaten en de klanten werd gevraagd om bij het verlaten van de winkel mobiel te betalen of cash geld te deponeren in een doosje. Veel klanten verlieten de winkels zonder (volledig) te betalen voor hun ‘aankopen’, soms met tassen vol boodschappen. Een van de winkels leed in een dag een verlies van 3.000 RMB (ongeveer 400 euro), maar het feit dat 82% van de boodschappen toch betaald werd mag misschien nog opmerkelijker worden genoemd. Het verdwijnen van de kassameisjes […]

China’s nieuwe retailconcepten: Onbemande winkels


Op een warme zomeravond in Chongqing liep ik met Dosar en zijn zus Yueyue door de woonwijk waar Dosar’s schoonouders een appartement hadden. Dosar en zijn vrouw woonden al jaren in hetzelfde appartement, samen met twee katten. Een koppeltje gehuld in identieke pyjama’s kwam ons tegemoet. Het bleken bekenden van Dosar te zijn die een appartement huurden dat hij binnenkort zou kopen. In eerste instantie dacht ik dat de tijd eindelijk was aangebroken waarop Dosar en zijn vrouw hun intrek zouden nemen in hun eigen stekkie, maar niets bleek minder waar. Dosar’s ouders zijn erg bescheiden en wonen in het […]

De zware plicht van Chinese grootouders


Ieder jaar probeer ik in een andere provincie van China de hoogtepunten te bezoeken. China heeft honderden bijzondere plekken, prachtige landschappen en oude dorpjes waar de tijd stil lijkt te staan. Tenminste, voor de commercialisering toesloeg. Steeds vaker zie ik dat bezienswaardigheden meer en meer op elkaar beginnen te lijken. Met de groeiende middenklasse stijgt ook de reislust bij de Chinese consument. Natuurlijk willen ze hun eigen land, dat al zo vaak bewonderd is door buitenlanders, zelf ook gaan bekijken. Het afgelopen decennium groeide het binnenlandse toerisme in China jaarlijks met 10-15%. Dit levert enorme stromen binnenlandse toeristen op. In […]

Hoe binnenlands toerisme China verpest



Twee weken geleden lazen we op China2025 hoe China’s mobiele betaalsystemen inmiddels de grenzen van het land over zijn gegaan en de rest van de wereld proberen te veroveren, met de Chinese toerist als springplank. Ook Nederland kan bezoekers uit het Middenrijk inmiddels met een Chinese app laten betalen. We spreken met Thijs van der Toom en Quinten Kemp van NextportChina, een online marketingbureau dat Nederlandse bedrijven helpt de Chinese consument te bereiken, over de komst van AliPay. “Als we AliPay en WeChat Pay met elkaar vergelijken dan zien we dat AliPay in Europa vooralsnog een duidelijke voorsprong heeft genomen”, […]

AliPays-Bas: Chinees mobiel betalen in Nederland


Twee weken geleden lazen we in deze serie over mobiel betalen hoe afrekenen met de smartphone in slechts drie jaar tijd volkomen normaal is geworden in China. Alipay (520 miljoen gebruikers), een dienst van Alibaba spin-off Ant Financial, en WeChat Pay (600 miljoen gebruikers), onderdeel van Tencent’s populaire chat-app WeChat, beslaan samen 94% van de markt. Die thuismarkt is niet meer genoeg voor de twee bedrijven: Chinees mobiel betalen is inmiddels de grens overgegaan… Een van de redenen voor de agressieve internationale expansie die in 2015 door Ant Financial is ingezet is de afvlakkende groei in China. Ruim 80% van […]

Chinees mobiel betalen gaat de grens over


Er is heel wat beweging geweest in de markt van mobiel betalen in China sinds ik er in 2015 voor het laatst over schreef. Destijds had Alipay een marktaandeel van 77% en WeChat 14%. WeChat heeft echter een flinke opmars gemaakt en heeft momenteel al 40% procent van de markt in handen, terwijl Alipay’s aandeel is geslonken naar 54% (bron: Analysys). Overigens is het gemiddelde bedrag bij WeChat lager, maar het aantal transacties hoger. Dit is eenvoudig te verklaren: Alipay is sterk gerelateerd aan e-commerceaankopen op Alibaba’s Tmall en Taobao, die tegenwoordig grotendeels via de mobiele telefoon worden gedaan, terwijl […]

Heeft China afscheid genomen van contant geld?



Over China raak je nooit uitgelezen. Er is zoveel interessant aan de cultuur van het land, dat er altijd wel iets nieuws te verkennen is. In 2012 publiceerde Richard Burger het boek Behind the Red Door – Sex in China. Ik woonde toen zelf twee jaar in het land en was inmiddels wel nieuwsgierig naar dit aspect van de cultuur. Het was het eerste uit een reeks (Engelstalige) boeken die ik over het onderwerp las. Ik wil de bevindingen graag met jullie delen. Behind the Red Door – Sex in China – Richard Burger (2012) Burger’s boek is geen lang […]

Vier keer seks in China


Gedurende de twee jaren die ik als internationaal vrijwilliger doorbracht in China Xi’an, de stad in Midden-China die vooral bekend is vanwege haar Terracottaleger, heb ik te maken gehad met diverse lokale NGO’s. Het mooiste voorbeeld daarvan is Tony Day en de Yellow River Soup Kitchen. De Yellow River Soup Kitchen ontfermt zich over de daklozen in de stad. De organisatie is zo’n 12 jaar geleden ontstaan toen Tony Day, een Brit, op doorreis naar een meditatiecentrum in India in Xi’an arriveerde. Hij was eigenlijk van plan de stad slechts een paar dagen te bezoeken, maar besloot wat langer te […]

Daklozenhulp in Xi’an – The Yellow River Soup Kitchen


Twee weken geleden lazen we hoe in China online statistieken gemanipuleerd worden. Verkopers op e-commerceplatforms roepen de hulp in van ‘brushers’ die tegen betaling neprecensies schrijven en waterlegers worden ingehuurd voor het plaatsen van positieve reacties op overheidsbeleid of commerciële producten en diensten. In dit tweede artikel kijken we naar drie andere oplichtingspraktijken: zombies, click farms en manipulatie van virtuele cadeautjes op livestreamingplatforms. Zombies – heeft hij echt zoveel volgers? Het hebben van veel volgers op social media geeft aanzien. Het stimuleert meer mensen om je ook te volgen. En het  heeft in sommige gevallen zelfs monetaire waarde, bijvoorbeeld als […]

Leugens en bedrog op China’s internet – zombies, click ...



Chinezen vertrouwen de informatie die verstrekt wordt op internet niet en ze hebben daar goede redenen voor. Op e-commercewebsites worden namaakartikelen aangeboden, crowdfundingprojecten gelanceerd waarvan de initiatiefnemers van de aardbodem verdwijnen en net als in de offline wereld wordt met diverse oplichtingspraktijken mensen hun geld afhandig gemaakt. China’s netizens vertrouwen daarom vooral op informatie die ze elkaar verstrekken. In een KPMG- onderzoek uit 2014 bleken recensies op social media met 39% veruit de belangrijkste informatiebron voor online shoppen. In een Epsilon onderzoek uit 2016 gaf 60% van de ondervraagden aan goede ervaring met een merk of bedrijf te delen op […]

Leugens en bedrog op China’s Internet – Brushers en waterlegers


Ik zie het steeds vaker voorbij komen de laatste tijd: het nieuws dat het aantal Chinezen dat ons land bezoekt stijgt en dat de toeristische sector dus maar heel snel Chinees moet gaan leren. Slechts de eerste bewering is waar, de andere is volkomen onzin. Er bestaat natuurlijk geen twijfel over het feit dat je de Chinese toerist beter kunt bedienen als je zijn moedertaal spreekt. Maar dat geldt net zo goed voor alle andere nationaliteiten die ons landje bezoeken. Zijn we in het verleden massaal Japans, Italiaans, Spaans en Russisch gaan leren? Dat zijn namelijk ook talen die veel […]

Waarom winkeliers en horecaondernemers geen Chinees hoeven leren


In april 2017 was ik vier jaar in Nederland, na de eerste dertig jaar van m’n leven in China te hebben gewoond. Veel van mijn gewoonten zijn spontaan ‘vernederlandst’, maar veel Chinese gewoonten zijn nog steeds sterk aanwezig in mijn leven. Zo vond ik, toen ik pas in Nederland was kaas niet lekker, maar nu eet ik vaak wat kaas als ik trek heb. Ik eet het in plakjes en soms zelfs een heel stuk afgesneden van een blok. Vier jaar geleden vond ik het altijd vreemd om Nederlanders ijs te zien eten in de winter. Ook zag ik Nederlanders […]

Hoe Nederland mijn gewoonten veranderde



In februari vond de door het LeidenAsiaCentre georganiseerde conferentie China, The Netherlands and Europe plaats, waar China-experts Garrie van Pinxteren (voormalig China-correspondent voor de NRC en de NOS, en docent journalistiek) en Frank Pieke (hoogleraar Modern China Studies aan de universiteit van Leiden) hun nieuwe boek Nederland door Chinese Ogen presenteerden. Het klonk als een interessante publicatie door twee gerespecteerde kenners die erom bekend staan genuanceerd over China te communiceren en stereotypen te vermijden. Ik heb het boek dan ook direct in digitale vorm aangeschaft. Om maar meteen met de deur in huis te vallen: het boek maakt de belofte […]

Boekrecensie: Nederland door Chinese ogen


Er was die dag in april 2012 duidelijk iets anders op kantoor. Het kwam niet vaak voor dat al het personeel van de Chinese NGO waar ik werkte zo opgewonden met elkaar in discussie was. Ik vroeg me af wat er aan de hand was maar toen een van m’n Chinese collega’s de naam ‘Bo Xilai’ liet vallen wist ik genoeg. Bo, de burgemeester van Chongqing, was uit zijn functie ontheven en zijn vrouw, Gu Kailai, werd verdacht van de moord op Britse zakenman Neil Heywood. Van alle schandalen die ik in mijn twee jaar in China voorbij heb zien […]

Het Bo Xilai schandaal – in woord en geluid


Gisteren werden in Londen de Freedom of Expression Awards 2017 uitgereikt, een initiatief van Index on Censorship, een non-profit organisatie die opkomt voor wereldwijde vrijheid van meningsuiting. Winnaar in de categorie ‘Art’ was de politiek cartoonist Wang Liming, beter bekend als Rebel Pepper. Rebel Pepper, die in zijn eigen werk regelmatig voorbij komt als opstandige chilipeper, is een van de Chinese cartoonisten die noodgedwongen in het buitenland verblijft. Rebel Pepper De dagen voordat de Chinese overheid in augustus 2013 de teugels flink aantrok op het Chinese internet en een aantal prominente microbloggers duidelijk maakte dat kritiek op de centrale overheid […]

Chinese politiek cartoonisten in ballingschap



Een van de meest interessante aspecten aan het hedendaagse China is het leven van de jeugd en jong volwassenen in het land. Na de generaties die de Grote Hongersnood van de jaren ‘50, de Culturele Revolutie van de jaren ‘60 en ‘70 en de Opendeurpolitiek van de jaren ‘80 hebben meegemaakt zijn dit de jongeren die gevormd zijn door de redelijk stabiele jaren ‘90 en het eerste decennium van de nieuwe eeuw. Het zijn veelal jongeren die zonder broers en zussen zijn opgegroeid en zijn overspoeld door zowel vertroetelende als verstikkende aandacht van hun familie. Het is de generatie die […]

China’s Millennials: Wish Lanterns


Twee weken geleden bespraken we WeChat’s nieuwe mini programs, kleine appjes die je kunt laden in WeChat zonder er grote losstaande apps voor te hoeven downloaden. Rondom het moment van de lancering van de mini programs explodeerde tech-nieuwswebsites met berichten over deze nieuwe functionaliteit. Sommigen beweerden dat deze ontwikkeling het einde van de app stores in zou luiden. Anderen deden de apps af als oude wijn in nieuwe zakken; niets meer dan web apps die al langer bestonden of functionaliteit die al beschikbaar was binnen WeChat’s service accounts. De waarheid ligt naar mijn mening ergens in het midden. De bewering […]

WeChat Mini Programs: revolutie of hype?


Vanaf 2012 gaf WeChat, de populaire Chinese chat-app die 846 miljoen maandelijks actieve gebruikers had in het derde kwartaal van 2016, mij voldoende stof tot schrijven. Een paar keer per jaar was er wel innovatie die China op z’n kop zette, of het nu de digitalisering van rode envelopjes was of de invoering van official accounts en het mobiele betalen. In 2016 had ik voor het eerst het gevoel dat de vaart er een beetje uit was bij de innovatie die moederbedrijf Tencent liet zien in WeChat. Er waren diverse derde partijen die indrukwekkende apps binnen WeChat ontwikkelden, campagnes voerden […]

WeChat Mini Programs



In deze serie volgen we de Chinese Jessica Sun in haar ervaringen als lerares Chinese Taal en Cultuur op Nederlandse middelbare scholen. De afgelopen maanden lazen we hoe Jessica Sun, docent Chinese Taal en Cultuur, begon aan een lange studie aan de Universiteit van Leiden met als doel het behalen van haar lerarenbevoegdheid. Twaalf jaar na te zijn afgestudeerd aan een Chinese universiteit zit ze opnieuw tussen jonge studenten die soms half zo jong zijn als zij. “Het is een erg bijzondere ervaring want ik zit tussen studenten die een jaar eerder nog bij mij in de klas hadden kunnen […]

De Chinese Lerares: Studeren in China versus Nederland


Vorige maand lazen we hoe Jessica Sun, docent Chinese Taal en Cultuur, begon aan een lange studie aan de Universiteit van Leiden met als doel het behalen van haar lerarenbevoegdheid. Voordat Jessica daadwerkelijk aan haar studie begon had ze de mogelijkheid om deel te nemen aan de traditionele introductieweek, de EL CID (Enige Leidse Commissie Introductie Dagen). In vijf dagen leren de gloednieuwe universiteitsstudenten de stad kennen, vinden er diverse informatiesessies plaats, maar ook sportdagen en verschillende feesten. Deelname was vrijwillig en Jessica twijfelde… “Ik was eerst nogal terughoudend. Ten eerste omdat het hele programma in het Nederlands zou zijn […]

De Chinese Lerares: de vreemde wereld van de introductieweek


Voor westerlingen die in China wonen zijn er meestal talrijke redenen om weg te willen uit het land, of het nu de voedselveiligheid, kwaliteit van het onderwijs voor kinderen of de luchtvervuiling is. Maar vraag ze daarna wat ze missen en vrijwel iedereen zal zeggen ‘het Chinese eten’. Westerlingen krijgen een sterke vorm van ‘omgekeerde heimwee’ bij herinneringen aan de fantastische Chinese keuken. Voor je vertrok uit Nederland ging je wel eens naar de afhaalchinees of zo’n ‘all you can eat’-buffet in een Chinees-Indisch restaurant maar daar haal je na terugkomst je neus voor op. “Die voor Nederland zo kenmerkende […]

Chinees koken kun je echt zelf!



Chinese Taal- en Cultuurlessen
Vorig jaar volgden we de docente Chinese Taal en Cultuur Jessica Sun. We lazen hoe ze in 2013 naar Nederland kwam en aan de slag ging als lerares, hoe ze moest wennen aan het Nederlandse onderwijs en de Nederlandse studenten en hoe ze haar eigen lesmethoden ontwikkelde. De komende maanden praten we met haar over de studie die ze inmiddels zelf volgt aan de Universiteit van Leiden. Lesbevoegdheid Sinds vorig jaar is er behoorlijk wat veranderd voor Jessica. “Ik geef nog steeds les op een aantal scholen, maar ik ben nu zelf ook student aan de Universiteit van Leiden. Ik […]

De Chinese Lerares: Docent terug in de schoolbanken


In mijn vorige artikel schreef ik over de laatste overheidsmaatregelen op het gebied van internetcensuur. Internet is echter een dynamisch en zich steeds ontwikkelend medium waar nieuwe technologieën, platforms en media razendsnel opkomen, vooral in China. Waar de overheid ooit een kat-en-muisspel speelde met de netizens speelt de strijd zich nu af met de technologie. Recente wetgeving en regels dienen nu ook toegepast te worden op communicatievormen die ten tijde van het maken van die wetten nog niet ingeburgerd waren. In augustus 2016 kondigde de Cyberspace Administration of China (CAC), het orgaan dat toezicht houdt op het internet, aan dat […]

Internetcensuur voor China’s live-streaming video


Vanaf het moment dat ik in 2011 voet zette op Chinese bodem ben ik gefascineerd door de internetcensuur in het land. In de periode dat ik in China verbleef was het internet een plek van een constant kat-en-muisspel tussen de Chinese netizens en de overheid. Erg vermakelijk om te zien hoe deze netizens steeds weer een manier vonden om met plaatjes en woordspel de censuur te omzeilen [1]. Na augustus 2013 kwam hier grotendeels een einde aan toen de Chinese overheid het verspreiden van geruchten op sociale media strafbaar maakte met sancties van celstraffen tot 3 jaar. De definitie van […]

Censuur onder Xi



Twee weken geleden besprak ik de bijzondere marketingtactieken van de Chinese smartphonefabrikant Xiaomi. Het bedrijf slaagde er binnen drie jaar na de release van haar eerste telefoon in 2011 in om met een innovatief business model, waarbij kwalitatief hoge smartphones tegen lage prijzen verkocht werden, marktleider in China te worden. Xiaomi maakte in 2014 een groei van 300% in het aantal verkochte telefoons mee en de beurswaarde van Xiaomi werd ingeschat op $46 miljard. Het ging goed met Xiaomi, zo goed zelfs dat CEO Lei Jun aankondigde in 2015 te zullen groeien van verkoop van 61 miljoen smartphones in 2014 […]

Xiaomisère: Chinese smartphone in de problemen


Xiaomi Mitu
Ik was ooit een groot fan van het Chinese smartphonemerk Xiaomi. Ik bewonderde het bedrijf om de rebelse ‘underdogaanpak’ en tegendraadsheid waarmee het haar producten in China aan de man bracht. Xiaomi was een van de eerste Chinese merken die smartphones van een hoge kwaliteit verkochten voor de helft van de prijs van grote jongens als Samsung en Apple. Maar in 2016 lijkt het 6 jaar oude bedrijf van haar voetstuk te zijn gevallen. In twee artikelen onderzoek ik op China2025.nl de opkomst en mogelijke ondergang van Xiaomi. Hunger marketing Een jaar geleden kocht ik uiteindelijk voor het eerst een […]

Xiaomi: de opkomst van een Chinese smartphone


Tijdens de twee jaar dat ik in China woonde en mijn jaarlijkse bezoeken heb ik zo’n 40.000 kilometer afgelegd in het land en van de 30 hoogtepunten die Lonely Planet beschrijft heb ik inmiddels 23 bezocht. Het heeft me niet alleen veel geleerd over het land, maar ook over de wensen en het gedrag van de Chinese toerist. Ik kan iedereen die deze mensen als doelgroep heeft voor zijn business aanraden ook eens door China te reizen. Het leert je enorm veel over de manier waarop je deze klanten kunt bekoren. In deze laatste aflevering in de serie over Chinees […]

Reizen in China en het gedrag van de Chinese toerist