Blog


De afgelopen maanden zagen we hoe Chinese e-commercepartijen als Alibaba en JD.com stappen maken in de wereld van ‘New Retail’, maar ook Tencent, het bedrijf achter de populaire WeChat-app en voor eenvijfde eigenaar van JD, blijft niet achter en lijkt haar zinnen te hebben gezet op de offline retailmarkt. Op zich is dit een opmerkelijke situatie aangezien Tencent vooral sterk is in videogames en social media en enkele jaren geleden al haar e-commerceactiviteiten al overdroeg aan partner JD.com. Nadere analyse maakt duidelijk waarom Tencent toch zo geïnteresseerd is in het verwerven van een positie in de offline wereld. Partnerships In […]

China’s nieuwe retailconcepten: wat moet Tencent in Smart+ Retail?


Recent was het weer zo ver. Na een uitzending van Tegenlicht waarop nogal wat aan te merken was laaide de discussie over China’s sociale kredietsysteem weer op. Vooral tegenstanders van de ‘sleepwet’ waar een paar weken later in een referendum op gestemd kon worden grepen het aan als een voorbeeld van ‘zo’n maatschappij’, en dus de sleepwet, die we toch echt niet moeten willen in Nederland. Dit alles gaat gepaard met een aantal hardnekkige misverstanden die al vier jaar de ronde doen op het internet en in de media in het algemeen. Ik wil in dit artikel nogmaals proberen deze […]

China’s Sociaal Kredietsysteem is niet wat je denkt


De afgelopen maanden hebben we meerdere malen aandacht besteed aan New Retail in China. Wat daarbij vooral aan de orde is gekomen is een aantal initiatieven van Alibaba. Je zou daarom misschien denken dat Alibaba de enige Chinese partij is die met New Retail aan de weg timmert. Niets is echter minder waar; Alibaba is simpelweg de partij met de best geoliede PR-machine, waardoor ze volop in het nieuws zijn. Alibaba is tevens de eerste die de term ‘New Retail’ heeft geclaimd. Maar ook andere partijen, waaronder Alibaba’s aartsrivaal JD.com, zetten al enkele jaren onder het labeltje ‘Unbounded Retail’ of […]

China’s nieuwe retailconcepten: JD.com’s Unbounded Retail



In de vorige aflevering in de reeks over New Retailk in China keken we naar verschillende soorten technologieën waarmee Alibaba het offline winkelen interessanter en meer ‘data-driven’ maakt. In dit artikel ronden we de verkenning van Alibaba’s initiatieven af en kijken we waar het bedrijf de technologie in de praktijk inzet en hoe ze nieuwe offline marktsegmenten als de meubel-  en de autobranche betreedt. Smart Pop-up Stores en More Mall Tijdens het 11-11 Singles Day festival in 2018 werkte Alibaba samen met 52 winkelcentra – waaronder Intime, de winkelketen waarin Alibaba fors inversteerde – in 12 steden bij het opzetten […]

China’s nieuwe retailconcepten: Alibaba in meubels en auto’s


Enkele maanden nadat ze in 2013 naar Nederland verhuisde schreef ChinaTalk’s Jessica Sun dit artikel. Inmiddels is ze aardig ingeburgerd in Nederland, maar we delen graag nog eens haar tien grootste verbazingen bij haar komst naar ons land. In april 2013 verhuisde ik op dertigjarige leeftijd van China naar Nederland. Een nieuwe bladzijde in mijn leven, en een volledig andere omgeving. Van het eten tot de diverse cultuurverschillen, het waren het allemaal uitdagingen voor me. Na twee maanden in het land schreef ik het onderstaande artikel over vreemde dingen die me opvielen in Nederland. Hierbij deel ik met jullie graag […]

Nederland door Chinese Ogen: Tien Verbazingen


Om eerlijk te zijn had ik de nodige twijfels voor ik dit boek opensloeg. In het verleden had ik al verschillende artikelen van de schrijfster, journaliste Eefje Rammeloo, die in 2014 als freelance journaliste naar Shanghai verhuisde, met veel plezier gelezen. Ik volgde haar echter ook een tijdje op Twitter en alhoewel de kaft het boek prijst als ‘zonder hang naar drama en zonder oordelen’ kwam dat beeld niet helemaal overeen met haar soms cynische tweets. Het leek geregeld alsof Eefje zo nu en dan even gal moest spuien na een ‘bad China day’. Ik was dus wel wat bang […]

Boekrecensie: Het Geluk van de Chinezen



Soms merk je bij westerlingen die met een Chinees getrouwd zijn de frustratie die de bemoeizucht van hun schoonfamilie oplevert. Het is ook iets waar ik anderen die me vragen naar mijn ervaringen met een Chinese vrouw en schoonfamilie voor waarschuw. Het is nu eenmaal de keerzijde van de hele sterke familiebanden in China. Nou moet ik zeggen dat ik het wat dat betreft buitengewoon goed getroffen heb. Ik kan prima opschieten met m’n schoonouders en hoewel onze keuzen waarschijnlijk niet altijd die zijn waar zij de voorkeur aan zouden geven laten ze ons helemaal vrij. Zelfs de bekende druk […]

Leven met een Chinese: Over familie, melkpoeder en communicatie


Het is nu zo’n zes jaar geleden dat ik tijdens mijn verblijf in China mijn echtgenote ontmoette, vijf jaar geleden dat we trouwden en in 2013 keerden we samen terug naar Nederland. Getrouwd zijn met iemand uit een andere cultuur is voor ons beiden een bijzondere ervaring en een fascinerende leerschool. Nu moet ik er meteen aan toevoegen, dat een van de zaken die me in mijn vrouw aantrok was dat ze relatief ‘on-Chinees’ was. Ze had in haar werk als reisgids en decaan op een internationale school al veel te maken gehad met westerlingen en zogezegd: waar je mee […]

Leven met een Chinese: de ervaringen van een ‘lao gong’


De afgelopen maanden bespraken we een aantal New Retail-initiatieven in China. We zagen onbemande winkels, buurtwinkeltjes die werden uitgerust met systemen van China’s grote e-commercebedrijven en winkels als Alibaba’s Hema waarbij de scheidslijn tussen on- en offline vervaagt. Maar er zijn meer aspecten aan New Retail. Een van de belangrijke doelstellingen is dat offline winkelen weer leuk, of nog leuker moet worden door de inzet van allerlei nieuwe technologieën als augmented reality en virtual reality. Ook moet on- en offline winkelen samenvloeien met entertainment, vermaak. Deze week geven we een aantal voorbeelden van initiatieven op dit gebied. See Now Buy […]

China’s nieuwe retailconcepten: shoppen wordt (nog) leuker met technologie



Alibaba’s CEO Daniel Zhang schreef op 13 oktober 2017 in een brief aan de aandeelhouders dat niet de groei van online verkopen het beste toekomstperspectief voor het bedrijf is, maar het helpen van traditionele retailers om te upgraden naar het New Retail model. De in het vorige artikel in deze reeks genoemde samenwerkingen met grote ketens waar Alibaba in investeerde zijn daar goede voorbeelden van. Maar niet alle retailaankopen in China vinden plaats in supermarkten en shopping malls. In en rondom elke xiao qu –  afgebakende woongemeenschappen, meestal bestaande uit enkele flatgebouwen – zijn diverse kleine buurtwinkeltjes te vinden die […]

China’s nieuwe retail: Alibaba in buurtwinkeltjes


Eind vorig jaar schreef ik een tweetal artikelen over onbemande winkeltjes in China en Alibaba’s Hema supermarkten. Beide zijn voorbeelden van China’s zogenaamde New Retail (xin ling shou), een term die in 2016 door Alibaba in het leven is geroepen en is het afgelopen jaar door diverse initiatieven van deze e-commercereus en andere marktpartijen een belangrijke trend geworden. Ik zal daarom in een aantal artikelen nogmaals aandacht besteden aan dit onderwerp. In Nederland wordt al lange tijd gesproken over ‘multi-channel’ en ‘omni-channel’. We roepen al jaren dat retailers hun klanten zowel online als offline moeten bedienen. Het afgelopen decennium hebben […]

China’s nieuwe retailconcepten: Alibaba gaat offline


We naderen het Jaar van de Hond, een mooi moment om eens te kijken hoe het deze trouwe viervoeter en zijn ‘aartsrivaal’, de kat, vergaat in China. Naarmate het besteedbare inkomen van de Chinese consument toeneemt, neemt ook het houden van huisdieren toe, iets wat tot voor kort zeer zeldzaam was. In het midden van de vorige eeuw, toen het merendeel van de Chinese bevolking in armoede leefde, was het bezit van honden en katten ongewoon, omdat de dieren waardevol voedsel verbruikten. Daarnaast werd het bezit van een huisdier dat geen praktisch doel diende (zoals waakhond of muizenvanger) tijdens de […]

China’s markt voor huisdieren: geen kind, maar een hond



“Hoe leg ik in het Mandarijn uit wat ik in China doe?”, vroeg ik de directeur van het Chinese kantoor van de vrijwilligersorganisatie waar ik voor werkte. “Vrijwilliger in Mandarijn is zhì yuàn zhě”, was het antwoord. Ik keek hem vol afgrijzen aan. Ik had net een paar uur Chinese les achter de rug en kon de subtiele verschillen tussen ‘zhi’ en ‘zhe’ nog niet eens herkennen, laat staan de verschillende tonen in de uitspraak. Gelukkig had de directeur een beter idee. “Als ze je vragen wat je in China doet zeg je gewoon dat je een ‘Guó jì Léi […]

Lei Feng: hij is niet dood, hij leeft!


Twee weken geleden schreef ik over het Chinese mediabedrijf Sixth Tone. Na het schrijven van dat stuk was ik erg benieuwd hoe het is om bij deze organisatie te werken, dus ik belde op een zondagmiddag met Kevin Schoenmakers in Shanghai. Kevin behaalde zijn sinologie bachelordiploma aan de universiteit in Leiden en wilde graag een master doen in dezelfde richting. Zijn interesse ging vooral uit naar de snelle veranderingen in de Chinese samenleving en hij wilde daar dan ook graag zijn master over schrijven. Hij besefte dat hij dat het beste in China zelf kon doen en verhuisde daarom naar […]

Een Nederlandse redacteur bij een Chinese mediastartup


Ik moet bekennen dat ik tot vorig jaar zelden (Engelstalige) Chinese media lees. Ik heb het wel een tijdje gedaan toen ik in 2011 in China arriveerde, maar kwam al snel tot de conclusie dat het nieuws in publicaties zoals bijvoorbeeld de China Daily behoorlijk gekleurd was. Niet dat dit niet het geval is in de internationale media, die op hun beurt een soms erg eenzijdige kijk op China geven, maar in de Chinese staatskranten lag de subjectiviteit er wel erg dik bovenop. Ik stoorde me vooral aan de ogenschijnlijk westerse verslaggevers die de Chinese standpunten over bijvoorbeeld de mensenrechten […]

Staatsmedia 2.0: The Paper en Sixth Tone



In China zijn de afgelopen twee jaar diverse nieuwe retailconcepten ontstaan. Een van de belangrijke drijfveren achter deze ontwikkeling is Alibaba’s ‘New Retail’-strategie waarin de Chinese e-commercereus online en offline meer wil laten samenvloeien. Een van de meest bijzondere voorbeelden van deze nieuwe strategie is de supermarktketen Hema die Alibaba heeft geopend. Woordspel Voordat er verkeerde conclusies worden getrokken: nee, Alibaba’s Hema heeft niets te maken met de Nederlandse HEMA en een woordvoerder van HEMA om een reactie vragen raakt daarom ook kant noch wal. In het Chinees spreek je Hema uit als ‘Guh-Maa’, anders dan de in Nederland bekende […]

China’s nieuwe retailconcepten: Alibaba’s Hema supermarkten


In 2015 deden twee winkels in Beijing en Hangzhou, gesponsord door Ant Financial’s Sesame Credit, een “eerlijkheidsexperiment”. De kassa’s werden onbemand achtergelaten en de klanten werd gevraagd om bij het verlaten van de winkel mobiel te betalen of cash geld te deponeren in een doosje. Veel klanten verlieten de winkels zonder (volledig) te betalen voor hun ‘aankopen’, soms met tassen vol boodschappen. Een van de winkels leed in een dag een verlies van 3.000 RMB (ongeveer 400 euro), maar het feit dat 82% van de boodschappen toch betaald werd mag misschien nog opmerkelijker worden genoemd. Het verdwijnen van de kassameisjes […]

China’s nieuwe retailconcepten: Onbemande winkels


Op een warme zomeravond in Chongqing liep ik met Dosar en zijn zus Yueyue door de woonwijk waar Dosar’s schoonouders een appartement hadden. Dosar en zijn vrouw woonden al jaren in hetzelfde appartement, samen met twee katten. Een koppeltje gehuld in identieke pyjama’s kwam ons tegemoet. Het bleken bekenden van Dosar te zijn die een appartement huurden dat hij binnenkort zou kopen. In eerste instantie dacht ik dat de tijd eindelijk was aangebroken waarop Dosar en zijn vrouw hun intrek zouden nemen in hun eigen stekkie, maar niets bleek minder waar. Dosar’s ouders zijn erg bescheiden en wonen in het […]

De zware plicht van Chinese grootouders



Ieder jaar probeer ik in een andere provincie van China de hoogtepunten te bezoeken. China heeft honderden bijzondere plekken, prachtige landschappen en oude dorpjes waar de tijd stil lijkt te staan. Tenminste, voor de commercialisering toesloeg. Steeds vaker zie ik dat bezienswaardigheden meer en meer op elkaar beginnen te lijken. Met de groeiende middenklasse stijgt ook de reislust bij de Chinese consument. Natuurlijk willen ze hun eigen land, dat al zo vaak bewonderd is door buitenlanders, zelf ook gaan bekijken. Het afgelopen decennium groeide het binnenlandse toerisme in China jaarlijks met 10-15%. Dit levert enorme stromen binnenlandse toeristen op. In […]

Hoe binnenlands toerisme China verpest


Twee weken geleden lazen we op China2025 hoe China’s mobiele betaalsystemen inmiddels de grenzen van het land over zijn gegaan en de rest van de wereld proberen te veroveren, met de Chinese toerist als springplank. Ook Nederland kan bezoekers uit het Middenrijk inmiddels met een Chinese app laten betalen. We spreken met Thijs van der Toom en Quinten Kemp van NextportChina, een online marketingbureau dat Nederlandse bedrijven helpt de Chinese consument te bereiken, over de komst van AliPay. “Als we AliPay en WeChat Pay met elkaar vergelijken dan zien we dat AliPay in Europa vooralsnog een duidelijke voorsprong heeft genomen”, […]

AliPays-Bas: Chinees mobiel betalen in Nederland


Twee weken geleden lazen we in deze serie over mobiel betalen hoe afrekenen met de smartphone in slechts drie jaar tijd volkomen normaal is geworden in China. Alipay (520 miljoen gebruikers), een dienst van Alibaba spin-off Ant Financial, en WeChat Pay (600 miljoen gebruikers), onderdeel van Tencent’s populaire chat-app WeChat, beslaan samen 94% van de markt. Die thuismarkt is niet meer genoeg voor de twee bedrijven: Chinees mobiel betalen is inmiddels de grens overgegaan… Een van de redenen voor de agressieve internationale expansie die in 2015 door Ant Financial is ingezet is de afvlakkende groei in China. Ruim 80% van […]

Chinees mobiel betalen gaat de grens over