Blog


Zoals de Financial Times beschrijft in een recent artikel heeft de buitenwereld soms het idee dat de Chinese staat een groot geheel vormt waarbij toezicht gefaciliteerd wordt door grootschalige dataverzameling en het delen van enorme hoeveelheden big data tussen centrale en decentrale overheidsorganen en private bedrijven. De praktijk ligt vaak een stuk genuanceerder… Data-uitwisseling is in China in de praktijk sterk gefragmenteerd en overheidsorganen delen niet graag data met elkaar. Deze situatie is bijvoorbeeld al lange tijd een struikelblok bij de implementatie van het sociaal kredietsysteem. Private bedrijven willen op hun beurt de middenklasse niet onnodig tegen zich in het […]

Tech in tijden van corona – Deel 9: Big Brother, privacy en de schijn van high-tech


We kennen de verhalen over Chinese lockdowns en mensen die weken of maanden opgesloten kwamen te zitten in hun eigen huis. Maar hoe werkte zoiets eigenlijk in de praktijk? En welke high-, maar ook low-tech komt daar in China bij kijken? In China wonen de meeste mensen in een zogenaamde xiao qu (spreek uit ‘sjouw tjuu’), een woongemeenschap bestaande uit meerdere appartementencomplexen met duizenden inwoners en gewoonlijk afgeschermd door een muur of hek. Afhankelijk van de omvang van een xiao qu, wat letterlijk ‘klein district’ betekent, heeft deze een of meerdere poorten. Bij elke poort is meestal een bao an, […]

Tech in tijden van corona – Deel 8: van grid management naar Health Code-app


Sinds ik voor het eerst voet zette in China fascineert de vermeende ‘morele crisis’ in het land mij. In de charitatieve sector waarin ik op dat moment werkte had ik veel te maken met antipathie voor en wantrouwen in de Chinese samenleving. De schijnbare noodzaak voor de invoering van een sociaal kredietsysteem was een gevolg van deze emoties. De vraag wat precies de aard en oorzaak van het morele verval zijn heeft me altijd beziggehouden. Enige tijd geleden schafte ik daarom een aantal boeken aan over het onderwerp. Mijn bevindingen na het lezen van die boeken deel ik graag met […]

China’s morele crisis: oorzaken en oplossingen voor moreel verval



“Met het einde van de Ming-dynastie verloor China haar Middenrijk; met de verovering door de Qing haar Han-etniciteit; met de Culturele Revolutie haar vertrouwen; en met economische hervormingen haar moraal.” – Chinees gezegde Sinds ik voor het eerst voet zette in China fascineert de vermeende ‘morele crisis’ in het land mij. In de charitatieve sector waarin ik op dat moment werkte had ik veel te maken met antipathie voor en wantrouwen in de Chinese samenleving. De schijnbare noodzaak voor de invoering van een sociaal kredietsysteem was een gevolg van deze emoties. De vraag wat precies de aard en oorzaak van […]

China’s morele crisis: aspecten van moreel verval


Over the years of living, working and travelling in China I have built up a large collection of pictures of Chinglish texts in toilets, tourist attractions and other places. For those unfamiliar with the phenomenon, the always helpful Urban Dictionary defines Chinglish as: Broken English produced by people whose mother tongue is Chinese, that results from one or more of the following: translating Chinese sentences on a word-by-word basis, instead of conveying the intended meaning (e.g. translating “wǒ hěn xǐhuan” as “I very like” instead of “I like it a lot”) using faulty translation software and not bothering to check […]

Chinglish


Ons persoonlijke coronaverhaal begon twee maanden eerder dan voor de meeste Nederlanders. Ik heb nog eens proberen terug te halen wanneer ik voor het eerst over de vreemde gevallen van longontsteking in Wuhan hoorde en het is waarschijnlijk onderstaande tweet geweest van David Paulk van Sixth Tone. De SupChina-nieuwsbrief die ik dagelijks trouw lees, maakte een dag later ook melding van een artikel van Reuters waarin een plotselinge uitbraak van longontsteking in Wuhan beschreven werd. Inmiddels weten we dat de oorsprong van de uitbraak herleid kan worden tot een inwoner uit een andere stad in de provincie Hubei in midden […]

Onze eigen coronacrisis en déjà-vu in slow-motion



In 2013 vierde ik Chinees Nieuwjaar bij mijn schoonfamilie in Datong, China. Het was tevens de week waarin de broer van mijn Chinese vrouw en diens echtgenote hun bruiloft zouden vieren in de geboortestad van de bruidegom. Enkele weken later zou er ook een tweede bruiloft volgen in Chongqing, de geboorteplaats van de bruid. Powu, de vijfde dag van het Chinees Nieuwjaar, is de verjaardag van de god van de rijkdom. Nou, dat heb ik geweten. Net als een paar dagen eerder bij de god van het geluk was het de gewoonte om volop vuurwerk af te steken om de […]

Twee Chinese bruiloften


Onderstaande blog schreef ik eind 2012 op de dag dat ik trouwde met mijn Chinese vrouw Sun Hui. Een Chinese trouwdag bleek een merkwaardige belevenis… Ik sta met Sun Hui in de lift van het gebouw waar het ‘Marriage Registration Office of Civil Affairs Department in Shaanxi Province’ een klein kantoortje heeft. Ironisch genoeg in een nieuw gebouw waar alleen overheidsorganen die zich bezighouden met rampenbestrijding en noodhulp na rampen gevestigd lijken te zijn. Maar het kleine kantoortje waar wij naar op weg zijn is een locatie waar Chinezen die met een laowai, een buitenlander, willen trouwen zich dienen te melden. Het […]

Een Chinese trouwdag


In het eerste deel van deze reeks artikelen lazen we hoe diverse e-commerceplatforms oplossingen vonden voor bezorgproblemen. Het bestelpatroon van consumenten veranderde behoorlijk tijdens de crisis waarin de meeste mensen een maand of langer thuis moesten blijven. Het bezorgen van maaltijden nam af wegens angst voor besmetting, maar mede doordat mensen thuis gingen koken, nam de bezorging van boodschappen toe. Naast levensmiddelen, met instant noodles als de absolute bestseller, waren ook schoonmaakmiddelen, producten voor persoonlijke verzorging en medicijnen populair. Ook de verkoop van laptops en computer-gerelateerde producten nam toe, wat te verklaren is gezien het thuiswerken, onderwijs op afstand en […]

Tech in tijden van corona – Deel 7: Retail, horeca en recreatie



In de afgelopen afleveringen van deze reeks over technologische toepassingen tijdens de coronacrisis in China hebben we verschillende vormen van kunstmatige intelligentie (artificial intelligence; AI) voorbij zien komen. Allereerst zagen we zelfrijdende wagentjes die boodschappen en medicijnen bezorgden in Wuhan en Beijing en robots die in ziekenhuizen worden ingezet om maaltijden te bezorgen of ruimtes te ontsmetten.  We zagen hoe gezichtsherkenning wordt toegepast bij toezicht op het naleven van quarantaineregels. En in de vorige aflevering besprak ik de Health Code-apps die burgers voorzien van een gekleurde QR-code die uitdrukt of ze een besmettingsgevaar vormen. Die laatste zou kunnen werken op […]

Tech in tijden van corona – Deel 6: kunstmatige intelligentie


Het Chinees eindexamen bestaat uit vijf delen. Naast dezelfde taalvaardigheden als bij andere talen – denk aan luisteren, lezen, schrijven en spreken – is ook Chinese Cultuur en Literatuur onderdeel van het examen. De uiteindelijke taalvaardigheid, A1 tot A2, hangt af van het programma en het aantal lessen dat de studenten gehad hebben. Voor sommige vaardigheden als luisteren en lezen kan het niveau zelfs iets hoger uitvallen. Omdat er voor Chinees nog geen centraal examen is mag een docent Chinees binnen het programma zelf de inhoud en opdrachten bepalen. Voor het onderdeel literatuur besloot ik de studenten een gedicht te […]

Studenten schrijven Chinese gedichten


Elke keer als ik weer een paar maanden in China ben besef ik wat een enorm veelzijdig hulpmiddel QR-codes zijn en hoe makkelijk ze het dagelijkse leven maken. Mobiel betalen, inloggen op websites, snel contactgegevens delen, miniprogramma’s downloaden en opstarten, de menukaart op je telefoon laden en niet meer hoeven te wachten op een serveerster. De mogelijkheden lijken vrijwel onbegrensd en bij thuiskomst verbaas ik me steeds weer waarom wij er in Nederland zo weinig gebruik van maken. Maar zo nu en dan zijn er ook toepassingen waarbij je je eens achter de oren moet krabben. Het nieuwe ‘National Health […]

Tech in tijden van corona – Deel 5: Gevangen in een gekleurde QR-code



Koerier van JD.com (foto: JD.com) De crisis met het coronavirus (COVID-19) deelt flinke klappen uit in de e-commercesector. Ondanks mooie groeicijfers voor het laatste kwartaal van 2019 gaf Alibaba als eerste een waarschuwing uit met betrekking tot de te verwachten cijfers voor het eerste kwartaal van dit jaar. De crisis zou een negatieve impact gaan hebben. Op de Taobao- en Tmall-platforms van Alibaba wordt momenteel minder verkocht. Vooral verkoop van elektronica en kleding ondervinden problemen, mede door een beperkte vraag. Volgens de Financial Times hebben grote merken als Uniqlo, Estée Lauder en Big Eve hun dagelijkse verkopen op Alibaba’s platforms […]

Tech in tijden van corona – Deel 4: Incasseren en uitkeren in e-commerce (MVO)


In de voorgaande delen van deze reeks zagen we hoe robots, drones en bezorgers worden ingezet om de crisis rondom het coronavirus (COVID-19) het hoofd te bieden. Ook zagen we hoe mensen die aan huis gekluisterd zijn zich thuis vermaakten met videogames, online films en shoppen en uiteindelijk via online platforms op afstand aan het werk gingen of les volgden. In deze aflevering kijken we naar een aantal bijzondere apps die ontwikkeld zijn of extra aandacht krijgen in deze periode en hoe de overheid de verspreiding van het virus nauwlettend volgt. Health apps Veel ziekenhuizen en hun personeel zijn overbelast, […]

Tech in tijden van corona – Deel 3: apps, big data en surveillance


Zoals ik in het eerste deel van deze serie over technologie tijdens China’s strijd tegen het coronavirus vertelde, zitten in diverse Chinese steden, vooral in Wuhan, de bewoners al enkele weken gedwongen thuis. Om verspreiding van het virus tegen te gaan breidde de Chinese overheid het aantal vrije dagen dat Chinezen krijgt tijdens Chinees Nieuwjaar uit met een extra week. Burgers werd gevraagd het huis zo min mogelijk te verlaten. Veel bedrijven zijn verplicht een week langer gesloten gebleven dan bij een regulier nieuwjaar, andere bedrijven vragen hun personeel thuis te werken en enkele scholen hebben aangekondigd pas eind februari […]

Tech in tijden van corona – Deel 2: oost, west, thuis best?



Het coronavirus is volop in het nieuws, met vooral niet al te prettige verhalen. Maar er gebeurde in de techwereld in China ook erg veel bijzonders de afgelopen weken. De extreme situaties leidden tot het testen of vervroegd uitrollen van nieuwe technologieën en het plotseling opkomen van business models die het voorheen niet echt makkelijk hadden. Ik hield de afgelopen drie weken de China tech media goed in de gaten en zet de komende dagen alles op een rijtje in een serie artikelen. In dit eerste deel: bezorgers, drones en robots. Geen zorgen over bezorging Aangezien mensen worden verzocht zoveel […]

Tech in tijden van corona – Deel 1: bezorgers, drones en robots


(yes, you read that correctly) ”Truthful words are unpleasant, pleasant words are not truthful.” (“信言不美,美言不信”) – Dao De Jing Many people are familiar with the terms Panda Hugger and Dragon Slayer. Journalist Rob Gifford, who’s wonderful travel journal China Road was one of the first books on China I read, once defined the two extremes as follows: “A panda hugger is someone who says that almost everything going on in China is good, that China’s progress is a great thing for the world, and that any problems are peripheral. A dragon slayer is someone who says the situation in China […]

On being a Panda Slayer and a Dragon Hugger


Het is inmiddels vier jaar geleden dat Alibaba haar eerste Hema- (spreek uit guh-maa) winkel opende. Mede dankzij de goed geoliede pr-machine van het bedrijf is het supermarktconcept, dat overigens niets te maken heeft met de Nederlandse HEMA, een van de bekendste New Retail-initiatieven in China. Het initiatief voegt de principes van supermarkt, catering en distributie van bestellingen die binnenkomen via de Hema-app samen tot één nieuw winkelconcept. Hema trekt veel nieuwsgierige retailers uit het buitenland die zich tijdens het bezoek vergapen aan de enorme seafood-afdeling met onder meer krabben die ter plekke bereid en geconsumeerd kunnen worden. Hema, dat […]

Alibaba’s nieuwe Hema (Freshippo) concepten en convenience stores



This article is an adaptation of a paper written by Jessica Sun (Sun Hui) for the pre-master Asian studies, Leiden University in December 2018. As a native Chinese living in The Netherlands, I am often asked if my mother tongue is Cantonese. In fact, I speak Mandarin. I do not speak Cantonese and cannot understand Cantonese. However, it is not unreasonable to assume that I, as a Chinese person, speak Cantonese, since Cantonese is one of the most commonly spoken Chinese languages outside China.  Mandarin and Cantonese are not mutually intelligible but there are different academic opinions whether Cantonese is […]

Is Cantonese a language?


Alibaba gebruikte in 2016 voor het eerst de term ‘New Retail’ voor het aanduiden van nieuwe initiatieven en concepten waarbij on- en offline samensmelten en bestaande, verouderde offlineketens een ‘upgrade’ krijgen met nieuwe technologieën om klaar te zijn voor de toekomst. Alibaba besefte dat de groei in online ooit een keer zou gaan stagneren en dat haar toekomstige groei vooral uit de offlinewereld moest komen. Het meest tastbare voorbeeld van Alibaba’s initiatieven in New Retail zijn de Hema-supermarkten (spreek uit guh-maa en het heeft niets te maken met ‘onze’ HEMA). Aan dit concept waarbij een supermarkt, distributiecentrum, restaurant en bezorgdienst […]

Alibaba in New Retail – Thuisbezorgen vanuit de traditionele supermarkt


Ik moest het twee keer lezen, maar het stond toch echt in de kop van het online artikel van De Telegraaf. “Alibaba verdient meer dan $30 miljard aan singles”. Nu lees is de afgelopen dagen wel meer misvattingen over Singles Day, of beter Double 11, maar dit sloeg alles. Tijd om eens een aantal grote misverstanden over Double 11 op een rijtje te zetten. “Singles Day is verzonnen door Jack Ma” Singles Day was geen idee van Alibaba’s oprichter en voormalige CEO Jack Ma en zelfs niet van Alibaba. Het is een onofficiële feestdag die, voor zover bekend, in 1993 […]

Ali-blah-blah – Fabeltjes over Singles Day



In september opende Albert Heijn in Nederland zijn eerste onbemande winkel. Voorlopig bevindt de winkel op het hoofdkantoor zich nog in de testfase, maar het is een mooie gelegenheid om eens te kijken hoe het er in China voor staat met onbemande winkels. Daar experimenteren ze namelijk, net als Amazon met z’n Amazon Go, al drie jaar met dit New Retail-concept. Tijdens de studiereizen die ChinaTalk verzorgt bezoek ik meestal enkele verschillende onbemande winkels, te weten de Auchan 1 Minute van de Franse supermarktketen Auchan, de JD X onbemande winkel van e-commercespeler JD.com en de BingoBox. Voorafgaand aan elke nieuwe […]

Winkels zonder personeel in China: onbemand en onbemind?


Vorige week recenseerde ik China Love, een boeiende documentaire over Chinese huwelijken en de Chinese trouwfoto-industrie. En zoals ik de vorige keer al vertelde hebben mijn Chinese vrouw en ik in China ook zo’n reportage laten maken. Vergeelde trouwjurk In China beslaat een trouwerij niet maar één dag, zoals we in Nederland gewend zijn, maar worden de bruidsreportage, de plechtigheid op het gemeentehuis, de receptie en het bruiloftsfeest over meerdere maanden of zelfs jaren gespreid. De bruidsreportage is een van de stappen in het proces en verschilt ook als dag en nacht van die in Nederland. Ja, er bestaat de […]

China Love – onze Chinese trouwreportage


Foto’s: Olivia Martin-McGuire Trouwen in China komt met de nodige merkwaardigheden. Een van de bijzondere aspecten van een Chinees huwelijk is, dat het administratief huwelijk bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, het maken van trouwfoto’s en de bruiloft niet op dezelfde dag vallen en vaak maanden uit elkaar liggen. Die huwelijksreportage, die meestal maanden voor de bruiloft gemaakt wordt, is ook heel anders dan wij in Nederland gewend zijn. De Australische fotografe en filmmaakster Olivia Martin-McGuire neemt ons in haar documentaire China Love mee in de wereld van de Chinese trouwfotografie. Droombeeld Iedereen die langere tijd heeft doorgebracht in […]

Filmrecensie: China Love



Op een zonnige dag in Eindhoven ontmoette ik Pascal Coppens. Pascal is sinoloog en technologieondernemer en bracht meer dan 20 jaar door in China en Silicon Valley. Tegenwoordig geeft hij vooral lezingen en begeleidt hij net als ik studiereizen naar China. Het is een van de weinige keren dat ik in de Benelux iemand ontmoette waarbij ik het gevoel kreeg op één lijn te zitten qua kennis over technologie en innovatie in China en waarmee ik een gelijkwaardige discussie kon voeren en ideeën op dat gebied kon uitwisselen. Maar daar waar mijn eigen kennis over China vooral de diepte in […]

Boekrecensie: China’s New Normal – Hoe China de standaard zet voor innovatie


In the first part of this series of two articles on Chinese historical propaganda songs we looked at the lyrics and themes in songs that were popular prior to China’s opening up. In this second part we investigate how lyrics and themes changed after opening up. After the revolutionary period, in which individual emotions were denied, people were craving for different music (Baranovitch 2003: 12). During this period foreign music, among many other cultural products, influenced Chinese people’s aesthetics. In my exploration I will focus on the 1990s since it was approximately 10 years after opening up, and many changes […]

Propaganda Songs – Part 2: after opening up


Music is one of the fundamental art forms. When we listen to music, we are not merely listening to a “sequence of sounds”; we have certain images in our mind. We might link the music to a certain colour or even a story (Samama 2016: 27). Music plays an important role in our lives and certainly has an influence on us. I notice that when I’m in a singing mood – mostly when I feel cheerful – I not only hum the melody of a song, but often also sing the lyrics. Surprisingly, the songs I tend to hum have […]

Propaganda Songs – Part 1: Before opening up



Ik heb erg uitgekeken naar dit boek. Niet alleen omdat ik zelf geïnteresseerd ben in New Retail, er veel over geschreven heb en studiereizen verzorg waarbij New Retail een belangrijk aspect is, maar ook omdat de auteurs een indrukwekkende staat van dienst hebben. Michael Zakkour was coauteur van het interessante boek China’s Super Consumers (2014) en Ashley Galina Dudarenok heeft al menig nuttig blog geschreven op haar website Chozan. Bovendien was dit het eerste echte boek dat volledig over New Retail zou gaan. Zoals Zakkour in het laatste hoofdstuk schrijft: “If you want to read a book about omnichannel, there […]

Boekrecensie New Retail: Born in China, Going Global


Jaren geleden schreef ik twee artikelen (deel 1 en deel 2) over twee jongedames die me als tolk bijstonden bij mijn werk als internationaal vrijwilliger in China. Ik nam ze als voorbeeld bij het beschrijven van het leven van Chinese studenten en noemde het tweedelige artikel Jongeren zonder jeugd. China’s kinderen en tieners staan enorm onder druk van hun ouders om het maximale uit zichzelf te halen vanaf het moment dat ze geboren worden tot aan het gevreesde examen aan het einde van de middelbare school. De score in deze gao kao bepaalt naar welke universiteit ze kunnen gaan en […]

Ervaar een Chinese jeugd in simulatiespel Chinese Parents


Sinds ik voor het eerst voet in China zette ben ik gefascineerd door de vermeende morele crisis in het land. Werkend in de charitatieve sector in China had ik veel te maken met de apathie en het wantrouwen in de Chinese samenleving. Ook de schijnbare noodzaak voor de invoering van een sociaal kredietsysteem is eraan gerelateerd. De vraag wat precies de aard en oorzaak zijn heeft me altijd beziggehouden. Enige tijd geleden schafte ik daarom een aantal boeken aan over het onderwerp. Mijn bevindingen na het lezen van die boeken wil ik graag met jullie delen. Eerder publiceerde ik al deel 1 en deel 2 […]

China’s morele crisis: voedselschandalen en persoonlijk versus sociaal vertrouwen



Sinds ik voor het eerst voet in China zette ben ik gefascineerd door de vermeende morele crisis’ in het land. Werkend in de charitatieve sector in China had ik veel mee te maken met de apathie en het wantrouwen in de Chinese samenleving. Ook de schijnbare noodzaak voor de invoering van een sociaal kredietsysteem is eraan gerelateerd. De vraag wat precies de aard en oorzaak zijn heeft me altijd beziggehouden. Enige tijd geleden schafte ik daarom een aantal boeken aan over het onderwerp. Mijn bevindingen na het lezen van die boeken wil ik graag met jullie delen. Eerder publiceerde ik al deel 1 en deel 2 […]

China’s morele crisis: verantwoordelijkheden versus rechten


  Dit is het derde deel in een serie blogs over minder bekende, maar niet minder belangrijke internetbedrijven in China. Lees ook de eerdere afleveringen over Pinduoduo en Luckin Coffee. Xiao Hong Shu (小红书) werd in 2013 opgericht in Shanghai. De naam van het internetplatform betekent in het Chinees letterlijk ‘klein rood boekje’. Volgens de oprichters heeft de naam niets te maken met Mao Zedong’s beroemde rode boekje en in het Engels noemen ze hun platform RED. Je kunt je echter afvragen waarom ze toch voor een naam gekozen hebben waar de connotaties zo sterk bij zijn… Oorspronkelijk was het […]

Xiao Hong Shu, het ‘kleine rode boekje’ voor social commerce


In april 2019 gingen 30 studenten van het Zwijsen College in Veghel en het Titus Brandsmalyceum in Oss, twee scholen waar ik Chinese les verzorg, voor een studentenuitwisseling naar China. Ze logeerden een week lang bij gezinnen van Chinese studenten van een middelbare school in Beijing en gingen elke dag met hen naar school. Tijdens en na de reis sprak ik regelmatig met de Nederlandse studenten over hun ervaringen en de verschillen die ze zagen tussen hun eigen leven en dat in China. In dit artikel deel ik hun grootste openbaringen. Harde bedden en vreemde gerechten Het eerste wat hen […]

Wanneer Nederlandse en Chinese scholieren samenkomen



Bij ChinaTalk krijgen we regelmatig het verzoek van studenten of we mee willen werken aan een interview over China-gerelateerde onderwerpen. We werken daar meestal graag aan mee en het levert vaak leuke gesprekken op. Recentelijk sprak Ed met Max Thorn, student aan de Avans Hogeschool in Den Bosch, over mobiel betalen en onbemande winkels in China. Max stuurde ons een transcriptie van het interview. De versie hieronder is bewerkt voor duidelijkheid en leesbaarheid. Max: Kun je je even voorstellen? Hoe ben je in aanraking gekomen met het principe van onbemande winkels in China? Ed: Ik heb 2 jaar vrijwilligerswerk gedaan in China […]

Interview: mobiel betalen en onbemande winkels


In the first part of this two-part article that aims to ‘dehype’ some of the PR around New Retail, I shared some of my attempts to visit and try out gadgets that Alibaba has been promoting as part of their New Retail initiatives. I found that many ‘magic mirrors’, ‘cloud shelves’ and other gimmicks were often not even switched on by the staff. In some cases, I found upon subsequent visits that they had even been removed. In this second article I will look at a few other widely discussed New Retail concepts and how real life often differs from […]

New Retail dehyped: PR versus reality


As part of my work as a study tour leader I do a lot of location scouting. China’s New Retail features heavily in my tour programs since it has high levels of interest outside China and is one of the more visible and easily accessible aspects of Chinese digital innovation. I have visited close to 60 new retail locations in Shanghai, Beijing and Hangzhou, evaluating them for our tours. Since the retail sector is highly versatile, I often revisit locations before the tours start. When I do so, I often find that selected locations have disappeared or remarkably changed. In […]

New Retail dehyped: When gimmicks are not enough



Westerners living in China have many reasons for deciding to migrate back to their home countries, whether it is food safety, quality of education for their children or air pollution. But when asked what they miss the most, virtually everyone will answer: ‘The Chinese food!’ Westerners get a strong form of ‘reversed homesickness’ when they remines about the fantastic Chinese cuisines. Before they left their home countries, they might have sometimes ordered take-out Chinese or gone to one of those infamous all-you-can-eat buffets in a Chinese restaurant; the type of Chinese food they’ll snub after having actually lived in China. […]

I cooked 500 different Chinese dishes in 800 days


In 2017 trok ik de stoute schoenen aan. Ik zou voor het eerst helemaal in m’n eentje een van tevoren uitgestippelde rondreis maken in China. Natuurlijk had ik in de twee jaar die ik in Xi’an had gewoond wel vaker op-en-neer gereisd naar steden als Beijing en Shanghai, maar op eigen houtje, zonder een reisorganisatie die alles voor me regelde of mijn Chinese echtgenote aan mijn zijde was toch wel even iets anders. Ik was er echter van overtuigd dat ik voldoende praktisch Chinees beheerste om me te kunnen redden en had vooraf al volop onderzoek gedaan naar routes en […]

De stress van China’s streekvervoer


In mei 2015 bracht ik een middag door op het videoplatform YY.com en schreef ik het volgende over een van de livestreamers, Big Li (Li Ge): “Onder de top 10 kanalen van de afgelopen dagen zitten maar weinig kanalen van mannen. Li Ge is een uitzondering. Ik weet niet wat hij precies doet om zijn kijkers te vermaken (meer dan roken en dwangmatig handcrème opsmeren zie ik hem niet doen), maar dat hij populair is blijkt wel uit zijn bijna 100 miljoen verzamelde rozen!” Nu, ruim 3,5 jaar later kijk ik weer naar Big Li, maar nu is hij te […]

Filmrecensie: People’s Republic of Desire



Dit is het tweede deel van een samenvatting van delen van Jiwei Ci’s boek Moral China in the Age of Reform (deel 1 is hier te lezen). In deel 2 van de samenvatting kijken we naar de factoren vrijheid, armoede en de belangrijkste ontwikkelingen na 40 jaar van hervormingen. Sinds de hervormingen die eind jaren ’70 zijn ingezet heeft de Communistische Partij zich grotendeels teruggetrokken uit de levens van de burgers en heeft daarmee ook de verantwoordelijkheid teruggelegd bij die burgers. Tegelijkertijd, maar vooral sinds de jaren ’90, heeft het Chinese volk in rap tempo diverse nieuwe vrijheden in economische […]

China’s morele crisis: de nieuwe bourgeois


Sinds ik voor het eerst voet in China zette ben ik gefascineerd door de vermeende ‘morele crisis’ in het land. Ik schreef enkele jaren geleden al eens artikelen over de vraag waar de apathie en het wantrouwen in de Chinese samenleving vandaan komen. Ook de schijnbare noodzaak voor de invoering van een sociaal kredietsysteem is gerelateerd aan deze crisis. De vraag wat precies de aard en oorzaak zijn is me altijd bezig blijven houden. Enige tijd geleden schafte ik daarom een aantal boeken over het onderwerp aan. Mijn bevindingen na het lezen van die boeken wil ik de komende maanden […]

China’s morele crisis


Dit is het tweede deel uit een serie artikelen over China’s nieuwe toonaangevende internetbedrijven. Begin november vertelde Starbucks CEO Kevin Johnson de pers vol trots dat de koffieketen uit Seattle de kennis die het in China heeft opgedaan over bezorging van koffie zal gaan toepassen in de Verenigde Staten. Johnson vertelt er in het interview niet bij dat de trend van bezorgdiensten in China al drie tot vier jaar oud is. Starbucks is dus erg laat met deze ‘innovatie” van bezorging per september 2018. Ook liet Johnson in de verklaring voor Starbucks’ plotselinge nieuwe bezorgmodel een belangrijk detail achterwege …een […]

Luckin: de Chinese startup die concurrent Starbucks leerde bezorgen



For several years the media have been fascinated with China’s social credit system. Every couple of months the topic raises its ugly head again. Scary stories about an Orwellian society where everybody gets a score have the public rage on social media against the inhumane situation in China. But having studied the social credit system for the same number of years I have found that the media not only presents misinterpretations to their viewers and readers, it also knowingly misinforms them. I worked as an international volunteer at a Chinese NGO in a time of scandals about China’s Red Cross. […]

Blending Fact and Fiction – How Mainstream Media Misinform Us About the Social Credit System


New Retail is al enige tijd een belangrijke trend in China. Onder de paraplu van New Retail verschijnen de laatste jaren steeds meer verswinkels met bezorgdiensten en onbemande convenience stores in het straatbeeld, terwijl winkels steeds vaker uitgerust worden met technologische gimmicks als magic mirrors, waarin je virtueel kleding kunt passen, en cloud shelves, schermen waar je door het assortiment kunt ‘swipen’. Als je bronnen als Alibaba’s PR- website Alizilla mag geloven zijn dit allemaal enorm succesvolle innovaties, maar de werkelijkheid laat vaak wat anders zien. In april en oktober bezocht ik in China zo’n veertig winkels met verschillende New […]

New Retail met horten en stoten


Chen Zilin, de gepassioneerde CEO van de Chinese startup BingoBox, wond er geen doekjes om. Hij keek me strak aan en zei: ”Je hebt één grote fout gemaakt.” Ik had al een een vermoeden van wat er komen ging. In april had ik in China een aantal New Retail-locaties bezocht, waaronder een onbemande winkel van de Franse supermarktketen Auchan. Op basis van informatie over een samenwerking tussen BingoBox, een van de Chinese start-ups die caissièreloze  winkels exploiteren, en Auchan, had ik aangenomen dat het hier om een BingoBox moest gaan. Ik had als zodanig een video gemaakt over de onbemande […]

Interview met Chen Zilin, CEO van BingoBox onbemande winkels



Kai-Fu Lee heeft een indrukwekkend cv. Hij werkte onder andere bij Apple, Microsoft en was de directeur van Google China tot deze zich terugtrok uit het land. Sinds 2009 is hij met Sinovation Ventures actief als venture capitalist. Lee was ook een belangrijke ‘Big V’, zoals invloedrijke personen met miljoenen volgers op het Chinese microblog Sina Weibo genoemd worden. Tijdens het harde optreden tegen de Big V’s in 2013 was het een van de personen waar de communistische partij (CCP) haar pijlen op richtte wegens zijn kritische houding. Dat was rond dezelfde tijd dat een andere Big V, Charles Xue, […]

Boekrecensie: AI Superpowers


China Questions – Critical Insights Into A Rising Power is een boek waar ik erg naar uit heb gekeken, mede omdat het door verschillende Chinakenners werd aanbevolen. Het boek bevat 36 essays van China-academici, veelal (assistent) professoren, gelieerd aan het Fairbank Center for Chinese Studies van de Harvard University. De redacteuren Michael Szonyi en Jennifer Rudolph hebben passende vragen geselecteerd en aan de 36 medewerkers voorgelegd. De hoofdstukken beantwoorden elk een vraag in redelijk compacte en hapklare brokken van zo’n 10 tot 15 pagina’s (ongeveer 2.000 woorden). China Questions is daarmee wel een boek dat niet heel erg diep ingaat op […]

Boekrecensie: The China Questions


Jia Zhangke is een bekende regisseur die behoort tot een groep van Chinese filmmakers die opkwam na 1989 en de ‘Zesde Generatie’ wordt genoemd. Deze groep ontwikkelde een nieuwe filmische vorm van het uitbeelden van de nieuwe sociale realiteit in hedendaags China. Ze omarmden een realistische documentaire-achtige stijl die de rauwheid en intensiteit van urbanisatie in postsocialistisch China vastlegde. [1] Volgens Jia gaan zijn films over mensen in unieke omstandigheden die nog niet eerder aandacht hebben gekregen in films of literatuur. Zijn personages zijn mensen die ontheemd en gemarginaliseerd zijn door de transformaties die eerdere sociale en economische omstandigheden hebben […]

Dialect in de films van Jia Zhangke



De tijd dat in China alles draaide om de zogenaamde BAT (Baidu, Alibaba en Tencent) ligt allang achter ons. Dit is het eerste deel uit een serie artikelen over China’s nieuwe toonaangevende internetbedrijven. Lange tijd werd de Chinese e-commercemarkt overheerst door Alibaba (Taobao en Tmall) en JD.com, plus een groot aantal partijen met minder dan 5% marktaandeel. Daar is de laatste jaren echter verandering in gekomen. In 2015 richte ex-Googlemedewerker Colin Huang het platform Pinduoduo (PDD) op. Huang had het briljante idee om de kracht van twee van China’s grootste internetbedrijven te combineren: de e-commerceaanpak van Alibaba en de social-netwerkaanpak […]

China’s nieuwe generatie internetbedrijven: Pinduoduo


Foto: Bao Zou Big News Events Wanneer ik een lezing heb gegeven over Chinese apps en mobile payment is de eerste vraag die uit de zaal komt altijd dezelfde: ‘Maar hoe zit dat dan met privacy?’. Ik leg vervolgens uit dat in China privacy veel minder gevoelig ligt dan in het westen. Niet alleen zijn Chinezen van oudsher gewend dat de staat heel veel informatie over hen verzamelt, maar ze leveren ook graag een stukje privacy in aan internetbedrijven voor al het gemak dat de apps hen bieden. Tenminste… tot voor kort. Ik hoop dat er geen Chinezen zijn die […]

Maken Chinezen zich zorgen om hun privacy?


In de westerse media wordt de Chinese overheid over het algemeen weggezet als een zware onderdrukker van het volk. Ik zal de laatste zijn die ontkent dat er ernstige problemen zijn met mensenrechten, zeker in bepaalde regio’s in China, of dat georganiseerde vormen van protest of activisme direct de kop worden ingedrukt. In China vinden elk jaar tienduizenden openbare protesten plaats, vaak gerelateerd aan ontslagen en arbeidsomstandigheden, die nooit het nieuws halen. En natuurlijk wordt het internet zwaar gecensureerd, een interessant onderwerp waar ik zelf vaak over schrijf. Maar wat de westerse pers vaak niet wil zien en waar vooral […]

Opinie: De Partij en het Volk