De Morgen – Interview over China’s kredietsystemen


Vorig jaar schreef ik een drietal artikelen over het gebruik van ‘big data’ in China. Twee van de artikelen gingen over twee systemen die al sinds 2015 geregeld in het nieuws komen: de financiële kredietsystemen van internetbedrijven als Alibaba en het sociaal kredietsysteem van de overheid. In de praktijk worden deze twee systemen nogal eens met elkaar verward, waardoor er veel misvattingen over bestaan. En elke keer komt de discussie weer bovendrijven. Zo ook afgelopen weekend in een artikel op de website van Wired.

Sinds het Wired artikel lijkt het onderwerp, voor de zoveelste keer, weer helemaal terug in de pers. Toen ik gisteren werd gebeld door een verslaggever van de Belgische krant De Morgen werkte ik dus maar al te graag mee aan het verstrekken van informatie. Ik legde de journalist, die inmiddels mijn artikelen over het onderwerp ook gelezen had, uit dat het (voor zover bekend) toch echt twee verschillende systemen betreft. Ook vertelde ik over het algehele wantrouwen in China, veroorzaakt doordat veel mensen in de onderlinge strijd om een graantje mee te pikken van de economische groei, het vaak niet zo nauw nemen met ethiek en anderen maar al te graag bedonderen.

Ik legde uit dat veel burgers het idee van een sociaal kredietsysteem, waarin ze kunnen zien hoe betrouwbaar iemand is, toejuichen en dat de angst om hun privacy niet zo leeft in het land. Chinezen leveren graag wat privacy op als dat duidelijke voordelen oplevert, kijk alleen maar naar de apps van Alibaba en Tencent. Problematischer is dat de overheid het sociaal kredietsysteem natuurlijk ook gaat gebruiken als middel om het volk in het gareel te houden. Ook vertelde ik over de klikcultuur die een rol lijkt te gaan spelen in het sociaal kredietsysteem.

Onderstaand artikel (paywall), waarin mijn naam en de Chinese term mianzi bijna goed geschreven zijn, is het resultaat. Oordeel zelf of het onderwerp dit keer genuanceerder is neergezet.