Nederlands onderwijs heeft nieuwe uitdaging door Chinese studenten


Inmiddels studeren 5.700 Chinese studenten aan  Nederlandse universiteiten en dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Volgens Jessica Sun, voormalig student counsellor in Xi’an, doen de Nederlandse opleidingsinstituten er goed aan om maatregelen te nemen ter bestrijding van fraude, het ondervangen van cultuurverschillen en het lokaliseren van marketing en promotie van hun productaanbod.

Acht van de tien Chinese studenten gebruiken een agent om te helpen bij de aanvraagprocedure voor buitenlandse universiteiten. Die agenten worden niet alleen betaald door de ouders van de studenten (vaak tot 10.000 dollar) maar krijgen ook vaak commissie van sommige universiteiten. Een dergelijke concurrentie onder agenten, gecombineerd met de overdreven ambitieuze ouders resulteert in wijdverspreide fraude bij de aanvraagprocedures voor universiteiten.

Naar schatting is negentig procent van de aanbevelingsbrieven vals, is zeventig procent van de toelatingsessays geschreven door anderen en is met vijftig procent van de diploma’s en puntenlijsten van middelbare opleidingen gerotzooid. Dertig procent vertelt onwaarheden over hun beschikbare financiële middelen en tien procent vermeldt niet- bestaande academische oorkonden.

Een weg naar buitenlandse universiteiten

Bedrijven in China die gespecialiseerd zijn in taalles en advisering voor buitenlandse studies, huren zelfs buitenlanders in om de gebrekkige essays van studenten te corrigeren voor ze worden ingediend bij de universiteiten. Recent vertelde één van die buitenlanders hoe ouders daarvoor door bureaus tot 2000 RMB (250 euro) in rekening wordt gebracht, een half gemiddeld maandsalaris in Beijing, waarvan 500 RMB aan haar betaald werd. Vaak moeten essays meerdere correctie- en betaalronden door en zo kopen de rijken hun kinderen een weg naar de buitenlandse universiteiten.

In China worden dergelijke leugens voor eigen bestwil niet als onethisch gezien als het van belang is voor de toekomst van je kinderen. Het doel heiligt dan de middelen. In de praktijk resulteert het echter in ondermaatse studenten waarbij het bedrog pas aan het licht komt als ze reeds zijn gearriveerd op de betreffende universiteit.

In 2008 verwijderde Newcastle University in Engeland 49 frauderende Chinese studenten van de school. De universiteit van Denver deed op haar beurt een Engelse taalvaardigheidstest met honderdtwintig buitenlandse studenten. Alle 23 studenten die zakten waren van Chinese afkomst en alle 23 waren ze toegelaten op basis van vlekkeloze scores op hun IELTS (International English Language Testing System).

In de Verenigde Staten heeft men inmiddels zoveel problemen met het bepalen van het daadwerkelijke niveau van de aanvragers dat men steeds vaker de hulp inschakelt van bedrijven als InitialView, welke video-interviews uitvoert met de studenten. Ook universiteiten zelf voeren steeds vaker Skype-interviews uit om tot een betere beoordeling te komen dan op basis van de frauduleuze essays.

Culturele verschillen

Weg van huis en haard kampen veel Chinese studenten met de cultuurschok van hun leven in een Westers land en hebben ze moeite om te integreren vanwege de taalbarrière en cultuurverschillen. Net als de oudere generaties die over de hele wereld bij elkaar bleven in Chinatowns hebben ook zij vaak de neiging om samen te klitten. Waar Westerse tieners hun grenzen verkennen en rebelleren zijn Chinese tieners erg gehoorzaam en spenderen ze al hun vrije tijd aan studeren.

De gemiddelde Chinese universiteitsstudent heeft een achterstand in emotionele, seksuele en sociale ontwikkeling van zo’n vijf tot tien jaar ten opzichte van zijn klasgenoten. Veertig procent van de Chinese studenten in Amerika zegt dan ook geen Amerikaanse vrienden te hebben. Ook nemen studenten hun studiegewoonten van dag en nacht van buiten stampen met zich mee, waardoor ze ook in hun nieuwe omgeving vaak geen noemenswaardig sociaal leven hebben.

Er zijn meer aanpassingsproblemen: in China is omkoping van docenten aan de orde van de dag. Om toegelaten te worden tot een vooraanstaande Chinese school worden bijvoorbeeld vaak ‘donaties’ gevraagd die verdwijnen in de zakken van ambtenaren. Toegang tot een middelbare school die potentieel toegang biedt tot de gerenommeerde Renmin University van Beijing kan een prijskaartje hebben van 60.000 tot 100.000 euro.

Die gewoonte dat alles te koop is, levert in het Westen nogal eens problemen op. Recentelijk werd een Chinese student, de zoon van een overheidsambtenaar, in Groot Brittannië veroordeeld tot 12 maanden cel nadat hij een professor van de universiteit van Bath had proberen om te kopen met 5.000 Britse ponden. Tijdens de poging tot omkoping viel ook nog eens een luchtdrukpistool uit zijn zak.

Strijd om Chinese student

Doordat met name rijke Chinese families zich de duurste universiteiten kunnen veroorloven ontstaan er ook excessen rondom dat soort scholen. De zoon van Bo Xilai, de van corruptie betichte voormalige burgemeester van Chongqing[i], stond bekend om z’n playboy-achtige lifestyle op de campus van Oxford. In Seattle kocht een 19-jarige student een Mercedes-Benz en besloot daarmee met vier jonge meiden door een woonwijk te scheuren. Hij had geen rijervaring, geen geldig rijbewijs, gaf geen voorrang en reed in op een andere wagen. De vrouw die achter het stuur van de andere wagen zat kwam daarbij om het leven. De ouders van de student betaalden spontaan de borgsom van twee miljoen dollar na zijn arrestatie.

De strijd om de Chinese student gaat steeds vaker gepaard met gelokaliseerde marketing. Omdat Facebook, Twitter en YouTube geblokkeerd zijn in China gebruiken een aantal Amerikaanse universiteiten als Duke, Yale en Michigan evenals het Britse Durham het Chinese microblog Sina Weibo om hun potentiële klanten te bereiken. Zo’n tachtig procent van de studenten heeft een account op Sina, dus het is een uitstekend medium om de doelgroep te bereiken. Communiceren in de media die de Chinese studenten eigen zijn en in hun eigen taal is een steeds grotere vereiste om hen aan te trekken en volgens Jessica Sun kunnen de Nederlandse universiteiten hun populariteit vergroten door hier serieus mee aan de slag te gaan.

Intussen wordt men in China zelf steeds kritischer over de waarde van een buitenlandse opleiding. Alleen het papiertje is vaak niet voldoende meer en de Chinese werkgevers willen steeds vaker enkele jaren relevante werkervaring zien. Volgens Jessica Sun biedt dit mogelijkheden voor Nederland, waar de visumregels de studenten de mogelijkheid bieden die werkervaring op te doen na het afstuderen.

Er zijn echter ook steeds meer Chinese werkgevers die vinden dat de studenten die buiten China hebben gestudeerd het begrip van de snel veranderende thuisland zijn kwijtgeraakt en dat ze daarnaast de in China zo belangrijke guanxi (een netwerk aan opgebouwde ‘connecties’) missen die afgestudeerden van lokale universiteiten wel bezitten. De tijd zal leren welk van deze krachten doorslaggevend zal zijn: de kwaliteit van de internationale opleiding of de complexe traditionele waarden en normen van een 5.000 jaar oude cultuur.

Dit hoofdstuk kwam tot stand met de hulp van Jessica Sun. Jessica werkte 4,5 jaar als Student Counsellor voor Dipont in China en begeleidde middelbare scholieren bij hun keuze voor en aanvraagprocedure bij buitenlandse universiteiten.

[i] Bo Xilai werd in october 2013 na hoger beroep veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf wegens corruptie en het proberen te verdoezelen van de moord op een Engelse zakenman door zijn vrouw.