ethiek


Recent was het weer zo ver. Na een uitzending van Tegenlicht waarop nogal wat aan te merken was laaide de discussie over China’s sociale kredietsysteem weer op. Vooral tegenstanders van de ‘sleepwet’ waar een paar weken later in een referendum op gestemd kon worden grepen het aan als een voorbeeld van ‘zo’n maatschappij’, en dus de sleepwet, die we toch echt niet moeten willen in Nederland. Dit alles gaat gepaard met een aantal hardnekkige misverstanden die al vier jaar de ronde doen op het internet en in de media in het algemeen. Ik wil in dit artikel nogmaals proberen deze […]

China’s Sociaal Kredietsysteem is niet wat je denkt


Twee weken geleden lazen we hoe in China online statistieken gemanipuleerd worden. Verkopers op e-commerceplatforms roepen de hulp in van ‘brushers’ die tegen betaling neprecensies schrijven en waterlegers worden ingehuurd voor het plaatsen van positieve reacties op overheidsbeleid of commerciële producten en diensten. In dit tweede artikel kijken we naar drie andere oplichtingspraktijken: zombies, click farms en manipulatie van virtuele cadeautjes op livestreamingplatforms. Zombies – heeft hij echt zoveel volgers? Het hebben van veel volgers op social media geeft aanzien. Het stimuleert meer mensen om je ook te volgen. En het  heeft in sommige gevallen zelfs monetaire waarde, bijvoorbeeld als […]

Leugens en bedrog op China’s internet – zombies, click ...


Chinezen vertrouwen de informatie die verstrekt wordt op internet niet en ze hebben daar goede redenen voor. Op e-commercewebsites worden namaakartikelen aangeboden, crowdfundingprojecten gelanceerd waarvan de initiatiefnemers van de aardbodem verdwijnen en net als in de offline wereld wordt met diverse oplichtingspraktijken mensen hun geld afhandig gemaakt. China’s netizens vertrouwen daarom vooral op informatie die ze elkaar verstrekken. In een KPMG- onderzoek uit 2014 bleken recensies op social media met 39% veruit de belangrijkste informatiebron voor online shoppen. In een Epsilon onderzoek uit 2016 gaf 60% van de ondervraagden aan goede ervaring met een merk of bedrijf te delen op […]

Leugens en bedrog op China’s Internet – Brushers en waterlegers



Wanneer ik in het nieuws lees over de perikelen rondom het vluchtenlingenprobleem of de generaliserende stereotypen na de aanslagen in Parijs vraag ik me soms af of mensen enig idee hebben hoe het voelt om aan de ontvangende kant van vreemdelingenhaat te staan. Om over één kam geschoren te worden met een paar rotte appels. Ik ga dan in gedachten terug naar 2012, een jaar waarin in China de haat tegen buitenlanders tot twee keer toe akelig voelbaar was. Buitenlandse duivels Op 8 mei 2012 verscheen in China een video op de populaire videosite Youku waarin een buitenlander schijnbaar bezig […]

Vreemdelingenhaat: de waaier en de brandslang


De Culturele Revolutie (1966-1976) was in China op z’n zachtst gezegd geen gezellige tijd. Nog steeds heeft de erfenis van deze periode een flinke invloed op de Chinese maatschappij, vooral op de generaties die het aan den lijven hebben ondervonden. Een van de kenmerken van de Culturele Revolutie was het geobsedeerde opsporen van contrarevolutionairen; landgenoten die zich zouden afzetten tegen het beleid van Mao. Er zijn boeken vol geschreven en diverse films gemaakt over de jacht op en vernedering van intellectuelen. Maar ook de gewone man was niet veilig. Alledaagse handelingen konden worden uitgelegd als ‘contrarevolutionair’ en voor je het […]

Is de klikcultuur weer terug in China?


Een paar jaar geleden las ik het boek China in Ten Words van de Chinese schrijver Yu Hua. In het boek geeft de schrijver in tien hoofstukken aan de hand van een steekwoord zijn kijk op China. Meestal zijn de vaak humoristisch getinte verhalen gerelateerd aan zijn ervaringen tijdens de Culturele Revolutie. Soms gaat het meer over het hedendaagse China, zoals bij het woord dat me het meest is bijgebleven uit het boek: ‘huyou’ oftewel ‘bedotten’. Yu Hua beschrijft wat ‘huyou’ in verschillende contexten kan betekenen en de betekenis die het meest blijft hangen is ‘bedonderen’: oneerlijkheid, een onjuiste voorstelling […]

Vertrouwen gaat te paard in China



In juni was het weer zover, de Chinese media en microblogs stonden vol met berichten over China’s nieuwste voedselschandaal. Een lokaal televisieprogramma liet zien hoe vleesleverancier Shanghai Husi Food (SHF), onderdeel van het Amerikaanse OSI, kippen- en rundvlees gebruikte dat ver over de houdbaarheidsdatum was. SHF was een belangrijke leverancier van westerse fast-food ketens in China waaronder KFC, McDonald’s en Burger King. McDonald’s zag zich genoodzaakt om het merendeel van de producten van het menu te halen en de enige burger die het nog aanbood was de visburger, een product dat niet afkomstig was van SHF. Hoewel schande wordt gesproken […]

Zalig of schandalig? China’s voedselveiligheid


Tijdens mijn tijd in China werkte ik als vrijwilliger voor een non-profitorganisatie in Xi’an. Het was mijn taak om hen als marketing consultant te helpen bij fondsenwerving en het promoten van de organisatie. Het bleek geen gemakkelijke opgave. Dit kwam deels door een schandaal met een jongedame, Guo Mei Mei, die met foto’s van dure auto’s en kleding op sociale media pronkte en beweerde manager te zijn bij het Chinese Rode Kruis. Het bleek een verzonnen verhaal, maar onder het mom van ‘waar rook is moet vuur zijn’ schortte een groot deel van de bevolking de steun aan goede doelenop, […]

Apathie in China


Naar verwachting wordt de Chinese markt voor medicijnen en medische apparatuur in 2016 de op één na grootste ter wereld, de Verenigde Staten voor zich latend. Tussen 2011 en 2020 zal de markt bovendien verdrievoudigen van zo’n 250 miljard naar 750 miljard euro. Het is dan ook niet zo vreemd dat diverse nationale en internationale farmaceuten een graantje mee proberen te pikken. Zoals in het eerste deel van dit artikel al beschreven zijn de lonen voor medisch personeel dat in de 13.500 openbare ziekenhuizen in China werkt erg laag. Het moge duidelijk zijn dat deze twee factoren eraan bijdragen dat […]

Gezondheidszorg in China: Komt een Chinees bij de dokter… (deel ...



De titel van dit tweedelige stuk klinkt een beetje als het begin van een slechte grap in een talentenshow op RTL4, maar de enige overeenkomst is dat er ook hier weinig te lachen valt. Sommige Chinese artsen kunnen een bezoekje van een patiënt zelfs niet eens navertellen. Het Chinese medische stelsel kampt met forse problemen, welke steeds vaker op pijnlijke wijze duidelijk worden. Geweld Het aantal incidenten van geweld tegen en bedreigingen van medisch personeel is de afgelopen jaren enorm gestegen, van 10.000 in 2005 tot 17.000 in 2010. Eens in de paar maanden verschijnt een verontrustend bericht in de […]

Gezondheidszorg in China: Komt een Chinees bij de dokter


De afgelopen decennia is in China hu you, oftewel elkaar bedonderen, tot een kunst verheven. Veel Chinezen schijnen een soort trots te behalen uit het op een listige manier iemand een loer draaien, veelal met economisch gewin. Tegelijkertijd heeft het ook geleid tot een algeheel wantrouwen in de Chinese maatschappij. Een van de vormen van hu you waar ik zelf mee te maken heb gehad tijdens mijn tijd in China is het fenomeen ‘rent-a-laowai’ (‘laowai’ is een van de Chinese woorden voor buitenlander). Mianzi In China draait een hoop om aanzien, status en erkenning oftewel mianzi. Het is nog steeds […]

Gezocht: Blanke Buitenlander


Toen ik in 2011 als vrijwilliger in China arriveerde was mijn belangrijkste taak het helpen van een stichting met fondsenwerving waarmee zij mentaal en fysiek gehandicapten konden ondersteunen. Al snel bleek dit een pittige opgave, niet alleen vanwege de onverschilligheid van veel Chinezen, maar vooral door de reputatieschade die het Rode Kruis opliep en de grote gevolgen die dat had voor alle goede doelen. Een twintigjarige jongedame genaamd Guo Mei Mei had op weibo, het Chinese microblog, lopen pronken met ‘haar’ sportwagen en andere luxe artikelen. Ze beweerde dat ze de manager was van China’s ‘Red Cross Commerce’. Al snel […]

‘Black pr’ en de manipulatie van Chinese sociale media



In het vorige hoofdstuk gaf ik een beschrijving van het extreme materialisme in China. In dit hoofdstuk probeer ik een aantal redenen te geven voor dit in mijn ogen buitensporige gedrag. Ik wil hierbij als kanttekening meegeven dat de onderstaande tekst is gebaseerd op generalisaties die niet noodzakelijk voor elk individu gelden. De meest eenvoudig te begrijpen reden voor het Chinese materialisme is de fase in haar economische ontwikkeling. Het beleid van economische vernieuwing heeft in zo’n dertig jaar ongeveer negentig procent van de bevolking bevrijd uit de armoede. Een kwart van de mensen is nu bovendien welvarend genoeg om […]

Bronnen van materialisme